|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, büyükşehir ilçe belediyesinde işçilere ödenen kıdem tazminatlarının ve karşılıklarının hatalı bir şekilde muhasebeleştirildiğini ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, kıdem tazminatı karşılıklarının doğru hesaplanması ve kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, emekli olan personel için yeterli kıdem tazminatı karşılığının ayrılmadığı ve ödemelerin doğrudan giderler hesabından gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.
2024 yılında emekli olan personel için toplamda 2.491.203,91 TL kıdem tazminatı ödemesi yapılmış, fakat bu ödemeler sırasında 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı kullanılmamıştır. Bunun yerine, yönetmelik hükümlerine aykırı olarak 500 Net Değer/Sermaye Hesabı üzerinden işlem yapılmıştır. Ayrıca, bazı durumlarda kıdem tazminatı karşılıkları ayrılırken de hatalı kayıtlar yapılmış, bu da mali tabloların gerçeği yansıtmadığı anlamına gelmektedir. Kamu idaresi, tespit edilen hatalara yönelik düzeltme işlemleri gerçekleştirdiğini belirtse de, bu düzeltmelerin 2024 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hataları gidermediği vurgulanmaktadır. Dolayısıyla, kıdem tazminatı hesaplarının ve muhasebe uygulamalarının ilgili mevzuata uygun olarak yeniden düzenlenmesi gerekmektedir. |
BULGU: Kıdem Tazminatı Ödemelerinin ve Karşılıklarının Hatalı Muhasebeleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İşçilere ödenen kıdem tazminatlarının ve karşılıklarının hatalı muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 281 ve 330’uncu maddelerinde 372/472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarının niteliği ile ilgili olarak; bu hesapların, belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları ile uzun vadeli kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 372 ve 472 nolu hesapların işleyişinin açıklandığı ilgili maddelerine göre; faaliyet dönemi sonlarında dönem sonu işlemleri yapılırken çalışan işçiler için yıllık kıdem tazminatları hesaplanarak uzun vadede ödenecek kıdem tazminatı tutarları 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedilmelidir. Ayrıca yıl sonlarında vadeleri bir yılın altına düşen ve faaliyet dönemi içerisinde ödenmesi öngörülen kıdem tazminatı tutarları 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak, 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına borç kaydedilmelidir. Tazminatların ödenmesi durumda ise 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına borç, ödemenin şekline göre ilgili hesaplara alacak; diğer taraftan 830 Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835 Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilmelidir.
Kıdem tazminatlarıyla ilgili yapılan incelemede aşağıdaki tespitler yapılmıştır:
2024 yılında emekli olan personel için yeterli tutarda kıdem tazminatı karşılığının ayrılmadığı görülmüştür. Bundan dolayı yıl içerisinde kıdem tazminatı ödemeleri 372 nolu hesap kullanılmadan Yönetmelik’e aykırı olarak doğrudan 630 nolu hesap kullanılarak gerçekleştirilmiştir. 2024 yılında emekli olan personel için toplam 2.491.203,91 TL kıdem tazminatı ödenmiştir.
Kıdem tazminatı karşılığı ayrılması işlemlerinde; 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedilmesi gerekirken Yönetmelik’e aykırı olarak 500 Net Değer/Sermaye Hesabına borç kaydedilmiştir.
Bazı kıdem tazminatı karşılıkları ayrıldığında ise 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedilmediği ve Yönetmelik’e aykırı olarak 372 Hesaba alacak, 630 Hesaba borç olarak kaydedildiği görülmüştür.
Kamu idaresince, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin düzeltme işlemlerinin yapıldığı belirtilmiştir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik 2025 yılında yapılan kayıtların 2024 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
Yapılan yanlış uygulamalar neticesinde 372 ve 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesapları, 500 Net Değer/Sermaye Hesabı ile 630 Giderler Hesabı mali tablolarda gerçeği yansıtmamakta olup, uygulamanın yukarıda yer verilen mevzuata uygun olarak düzeltilmesi gerekmektedir.