ÖZET: Kıdem tazminatı karşılıklarının eksik ayrılması, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında tespit edilmiştir. Büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri, sürekli işçiler ve belediye şirketleri aracılığıyla istihdam edilen işçiler için kıdem tazminatı hesaplamalarını mali tablolarda yeterince gerçekleştirmemiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, kıdem tazminatlarının doğru bir şekilde ayrılması gerektiğini belirtmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, belediyenin 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına yalnızca 120.000,00 TL karşılık ayırdığı, 6.679.639,68 TL tutarındaki kıdem tazminatı ödemelerinin ise 630 Giderler Hesabına kaydedildiği görülmüştür.

Denetim bulguları doğrultusunda, belediye idaresi, sürekli işçiler ve belediye şirketlerinden istihdam edilen işçiler için kıdem tazminatı hesaplamalarının düzenlenerek muhasebe kayıtlarına alınacağını belirtmiştir. Mali tabloların güvenilirliği açısından, kıdem tazminatları için ayrılan karşılıkların eksiksiz hesaplanması ve doğru sınıflandırılması büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda, ihtiyatlılık ilkesi gereği, mali tabloların tam ve doğru veri sunması sağlanmalıdır.

BULGU: Kıdem Tazminatına İlişkin Karşılıkların Eksik Ayrılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Belediye bünyesindeki sürekli işçiler ile belediye şirketinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında istihdam edilen işçiler için kıdem tazminatı karşılığının mali tablolarda eksik hesaplandığı tespit edilmiştir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 281’inci maddesinde, faaliyet dönemi içinde ödenmesi öngörülen kıdem tazminatları için 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının, 330’uncu maddesinde ise ilgili mevzuatı uyarınca belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan uzun vadeli kıdem tazminatları karşılıkları için 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmeliğin “Ödeme Usulü” başlıklı 8’inci maddesinde ise; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işveren tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatlarının ilgili kamu kurum veya kuruluşunca mülga 1475 sayılı Kanun’un yürürlükte olan 14’üncü maddesi kapsamında ödeneceği ifade edilmiştir.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte ele alındığında, belediyelerin kendi şirketlerinden 4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında yaptıkları personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında çalıştırdıkları işçilerin kıdem tazminatlarını ödemeleri ve bu tazminatlar için karşılık ayırmaları gerekmektedir.

Yapılan incelemede, Belediye tarafından 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına sadece 120.000,00 TL karşılık ayrıldığı, yılı içerisinde gerçekleştirilen 6.679.639,68 TL’lik kıdem tazminatı ödemelerine ilişkin tutarların 630 Giderler Hesabına kaydedildiği görülmüştür.

Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; sürekli işçiler ile belediye şirketinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında istihdam edilen işçiler için kıdem tazminatı hesaplamalarının hazırlanarak muhasebe kayıtlarına alınmasının sağlanacağı ifade edilmiştir.

Temel muhasebe ilkelerinden ihtiyatlılık kavramının mali tablolarda somut görünüme kavuşturulması, mali tabloların tam ve doğru veri sunması bakımından kıdem tazminatları için Belediye bünyesindeki sürekli işçiler ile belediye şirketinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında istihdam edilen işçiler için kıdem tazminatı karşılıklarının eksiksiz hesaplanması ve bu hesaplamalara ilişkin tutarların mali tablolarda doğru sınıflandırma yapılmak suretiyle kaydedilmesi gerekmektedir.