ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin kira alacaklarının önemli bir kısmının takip ve tahsilatının yapılmadığını ortaya koymuştur. İncelemeler, kira sözleşmelerine dayalı olarak tahakkuk ettirilen taşınmaz kira gelirlerinin yeterince izlenmediğini ve tahsilat süreçlerinde gerekli özenin gösterilmediğini göstermektedir. Sonuç olarak, 2024 yılı itibarıyla yasal takibi yapılmayan ve tahsil edilmeyen 630.530,00 TL tutarında kira alacağı tespit edilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 38. maddesi, belediye başkanına gelir ve alacakların takibi konusunda sorumluluk yüklemekte; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ise muhasebe kayıtlarının düzenli ve şeffaf bir şekilde tutulmasını zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda, kamu gelirlerinin zamanında ve eksiksiz bir şekilde tahsil edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Kamu İdaresi, yapılan tespitlere katıldığını ve alacakların tahsiline yönelik işlemlere başladığını belirtmiştir. Belediyenin gelirlerinin etkin bir şekilde yönetilmesi için, yetkili kişiler tarafından gerekli önlemlerin alınması ve kira alacaklarıyla ilgili yasal takibin gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir.

BULGU: Kira Alacaklarının Önemli Bir Kısmının Takip ve Tahsilatının Yapılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Kira gelirlerine yönelik yapılan incelemede, kira sözleşmelerine dayanılarak tahakkuku yapılan taşınmaz kira gelirlerinin takip ve tahsili ile uygulanacak yaptırımlar konusunda gereken özenin gösterilmediği, bu nedenle 2024 yılı itibariyle tahsil edilmeyen ve yasal takibi yapılmayan kira alacaklarının bulunduğu görülmüştür.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinde; belediye başkanına, belediye teşkilâtının en üst amiri olarak belediye teşkilâtını sevk ve idare etmek, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak, belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek gibi görevler verilmiş ve bu hususlarda belediye başkanına sorumluluk yüklenmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde, gelirlerin ve alacakların tahsili ile muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasından muhasebe yetkilisi sorumlu kılınmıştır.

5018 sayılı Kanun’un “Gelirlerin toplanması sorumluluğu” başlıklı 38’inci maddesinde ise kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanların, bu işlemleri zamanında ve eksiksiz olarak yapmakla sorumlu oldukları belirtilmiştir.

Belediyenin kira gelirlerine ilişkin tahakkuk ve tahsilatların incelenmesi sonucunda, 2024 sonu itibariyle tahakkuk ettirildiği halde tahsil edilmeyen ve yasal takibi de yapılmayan 630.530,00 TL kira alacağının bulunduğu tespit edilmiştir.

Yukarıdaki tespitlere ilişkin Kamu İdaresi cevabında, bulguya katıldığını belirtmiş olup söz konusu alacakların tahsiline ilişkin işlemlere başlanıldığını ifade etmiştir.

Belediye gelirlerinin elde edilmesinde yetki ve sorumluluğu olanlar tarafından, bu gelirlerin takip ve tahsili için gerekli önlemlerin alınması ve bu bağlamda kira alacaklarıyla ilgili tahsilatların gerçekleşmesi için yasal takibin yapılması gerekmektedir.