|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin kira gelirlerinin muhasebeleştirilmesinde dönemsellik ilkesine uyulmadığını ortaya koymuştur. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 5. maddesi gereği, kamu idarelerinin faaliyet sonuçlarının belirli dönemlerde raporlanması ve her dönemin sonuçlarının bağımsız olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Ancak, kiraya verilen taşınmazların bir yıllık kira bedelleri, dönem ayırıcı hesaplar kullanılmadan doğrudan gelir hesaplarında izlenmiştir.
2022 yılında kiraya verilen 218 taşınmazdan 66’sının aylık, 36’sının 3 aylık ve 116’sının yıllık dönemlerde kiralandığı, toplamda 3.376.264,90 TL’nin peşin tahsil edildiği tespit edilmiştir. Ancak, bu tahsilatların muhasebeleştirilmesinde 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ve 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı kullanılmamış, bu durum dönemsellik ilkesine aykırı bir uygulama olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, cari döneme ait 1.236.668,18 TL’nin yanı sıra gelecek dönemlere ait 2.139.596,72 TL’nin de tahsil edildiği anlaşılmıştır. Bu durum, Belediyenin mali tablolarında 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının eksik, 600 Gelirler Hesabının ise fazla görünmesine yol açmıştır. Dönemsellik ilkesi, kurumların mali tablolarında gelir ve giderlerin doğru bir şekilde izlenebilmesi için kritik bir öneme sahiptir. Bu ilke sayesinde, her dönemin faaliyet sonuçları diğer dönemlerden bağımsız olarak takip edilebilir ve mali durumun sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesi sağlanır. Dolayısıyla, gelirlerin ve giderlerin ait oldukları dönemlerde muhasebeleştirilmesi büyük bir gereklilik arz etmektedir. |
BULGU: Kira Gelirlerinin Dönem Ayırıcı Hesaplar Kullanılmadan Muhasebeleştirilmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Bazı gelir kalemlerinin muhasebeleştirilmesinde, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinde düzenlenen ve kamu idarelerinin faaliyetlerinin, belirli dönemlerde raporlanması ve her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanması gerektiğini belirten dönemsellik ilkesine riayet edilmediği tespit edilmiştir.
İdare tarafından kiraya verilmiş olan taşınmazların tahsil edilen bir yıllık kira bedellerinin dönem ayırıcı hesaplar kullanılmadan doğrudan gelir hesaplarında izlendiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabını açıklayan 286’ncı maddesinde; dönem içinde ortaya çıkan ancak gelecek aylara ait olan peşin tahsil edilmiş gelirlerin bu hesap içerisinde kullanılacağı, söz konusu Yönetmelik’in 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabını açıklayan 335’inci maddesinde ise dönem içerisinde tahsil edilen ancak gelecek yılların faaliyet hesaplarına dâhil edilecek gelirlerin izlenmesinde ise bu hesabın kullanılacağı belirtilmiştir.
2022 yılında kiraya verilen 218 adet taşınmazın 66 adedinin aylık, 36 adedinin 3 aylık, 116 adedinin ise yıllık dönemler halinde kiralarının tahsil edilmek üzere kiraya verildiği ve kira gelirlerinin ilk ayın sonuna kadar peşin olarak 3.376.264,90 TL tahsil edildiği görülmüştür. Peşin tahsil edilen söz konusu tahsilatların muhasebeleştirilmesinde 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ile 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının kullanılmadığı, söz konusu gelirlerin doğrudan gelir hesaplarında izlenmesi neticesinde dönemsellik kavramına aykırı hareket edildiği anlaşılmıştır.
Tahsil edilen 3.376.264,90 TL tutarındaki kira gelirlerinin dönem ayırıcı hesaplar kullanılmadan, bir sonraki döneme ait gelirlerin de tahsil edildiği, bu tutarın 1.236.668,18 TL’nin cari döneme, geriye kalan 2.139.596,72 TL’sinin ise gelecek dönemlere ait kira gelirleri olduğu anlaşıldığından Belediyenin mali tablolarında 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının 2.139.596,72 TL eksik, 600 Gelirler Hesabının bu tutar kadar fazla görünmesine yol açmıştır.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde tanımlanan dönemsellik kavramı kurumların faaliyet sonuçlarının sağlıklı bir şekilde tespit edilebilmesi açısından önem arz etmektedir. Söz konusu kavram ile kurumlar faaliyet dönemlerindeki gelir ve giderlerini sağlıklı bir şekilde takip edebilmekte ve her dönemin faaliyet sonuçlarını diğer dönemlerden bağımsız olarak izleyebilmektedir. Elde edilen gelirlerin ve gerçekleştirilen giderlerin, dönemsellik ilkesine uygun olarak ait oldukları dönem mali tablolarında yer almasını sağlayacak şekilde muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.