|
ÖZET: Kira ödeme yükümlülüklerini sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen kiracıların sözleşmelerinin feshedilmediği, ayrıca ihale yasaklısı yapılmasına yönelik gerekli işlemlerin gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun ilgili maddeleri, kiracıların taahhütlerini yerine getirmemesi durumunda idarenin gerekli adımları atmasını öngörmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, kiracıların bir yılı aşan gecikmelerle kira bedellerini ödemediği halde sözleşmelerinin feshedilmediği ve ilgili Bakanlığa bildirimde bulunulmadığı görülmüştür.
Denetim bulgularına göre, belediye tarafından kiraya verilen dokuz taşınmazda kiracıların ödeme yükümlülüklerini yerine getirmediği belirlenmiştir. İlgili tabloda, gecikmeli ödemelerin detayları sunulmuş olup, bazı kiracılar için icra tahliye işlemleri başlatılmıştır. Ancak, diğer kiracılardan gecikmiş tahsilatların sağlandığı ifade edilmiştir. Sonuç olarak, kiracıların sözleşme hükümlerine uymaması durumunda, kira sözleşmelerinin feshedilmesi ve ihale yasaklısı yapılması için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bildirimde bulunulması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, idarenin yasal yükümlülüklerini yerine getirmesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Kira Ödeme Yükümlülüklerini Sözleşme ve Şartname Hükümlerine Uygun Olarak Yerine Getirmeyen Kiracıların Sözleşmelerinin Feshedilmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kira ödeme yükümlülüklerini sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen kiracıların sözleşmelerinin feshedilmediği ve ihale yasaklısı yapılmalarına yönelik gerekli işlemlerin yapılmadığı görülmüştür.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Müteahhit veya müşterinin sözleşmenin bozulmasına neden olması” başlıklı 62’nci maddesinde; “Sözleşme yapıldıktan sonra 63’üncü maddede yazılı hükümler dışında müteahhit veya müşterinin taahhüdünden vazgeçmesi veya taahhüdünü, şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi üzerine, idarenin en az 10 gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatı gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” hükmüne yer verilmiştir.
2886 sayılı Kanun’un “İdarelerce ihalelere katılmaktan geçici yasaklama” başlıklı 84’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında ise; “Üzerine ihale yapıldığı halde usulüne göre sözleşme yapmayan istekliler ile sözleşme yapıldıktan sonra taahhüdünden vazgeçen ve mücbir sebepler dışında taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen müteahhit veya müşteriler hakkında da, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili bakanlık tarafından, bir yıla kadar ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilir ve bu kararlar Resmi Gazete’de ilan ettirildiği gibi ilgililerin müteahhitlik sicillerine işlenir.” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, kira bedellerini sözleşmelerinde belirtilen sürelerde ödemeyen kiracıların sözleşmelerinin feshedilmesi ve ihale yasaklısı yapılmalarına ilişkin olarak ilgili Bakanlığa bildirimde bulunulması gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, Belediye tarafından kiraya verilen 9 adet taşınmaza ilişkin olarak, kiracıların ödeme yükümlülüklerini sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmediği, aşağıdaki tabloda görüleceği üzere bir yılı aşan ödeme gecikmelerinin bulunduğu; ancak, söz konusu kiracıların sözleşmelerinin feshedilmediği ve ihale yasaklısı yapılmalarına yönelik Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bildirimde bulunulmadığı tespit edilmiştir.
Tablo 9: Ödeme Yükümlülüklerini Zamanında Yerine Getirmeyen Kiracı Bilgileri
| Ada | Parsel | Ödeme Tipi |
Faaliyet Konusu | Kira Bedeli (TL) | Gecikilen Ay |
Ödeme Vadesi Geçen Borç Tutarı (TL) |
| 6963 | 1 | Aylık | Dükkân | 803,40 | 23 | 21.025,00 |
| 7011 | 1 | Aylık | Balıkçı Dükkânı | 1.289,27 | 6 | 9.755,00 |
| 7052 | 2 | Aylık | Wc | 515,70 | 35 | 17.445,00 |
| 147 | 3 | Aylık | Büro-Ofis | 1.765,35 | 31 | 54.869,00 |
| 6963 | 1 | Aylık | Dükkân | 2.050,00 | 23 | 27.950,00 |
| 6112 | 4 | Aylık | Oto ve Halı Yıkama | 4.121,00 | 14 | 37.742,59 |
| – | – | Aylık | Büfe | 1.546,37 | 5 | 9.650,00 |
| – | – | Aylık | Çay Bahçesi Yeri | 6.593,95 | 11 | 99.100,00 |
| – | – | Aylık | Dükkân | 416,33 | 7 | 4.210,00 |
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından, bulguda belirtilen kiracılardan bir kısmı için icra tahliye işlemleri başlatıldığı, diğer kiracılardan ise gecikmiş tahsilatların sağlandığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak İdare tarafından, sözleşme hükümlerine uymayan kiracılara yönelik tahliye ve tahsilat süreçlerinin başlatılmış olmasıyla birlikte, kira bedellerini sözleşmelerinde belirtilen sürelerde ödemeyen kiracıların sözleşmelerinin feshedilmesi ve ilgililerin ihale yasaklısı yapılması hususunda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bildirimde bulunulması gerektiği değerlendirilmektedir.