|
ÖZET: Kira sözleşmeleri ile ilgili yapılan denetimlerde, Üniversite’nin İskele Yerleşkesindeki Kültürevi’nin 2008 yılından bu yana kiraya verildiği ve başlangıçta 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na uygun olarak üç yıllık bir süre için düzenlendiği belirlenmiştir. Ancak, kira süresinin sona ermesiyle birlikte, kiracının mahkemeye başvurması sonucu sözleşmenin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu çerçevesinde yenilendiği ve bu durumun on yılı aşkın bir süre devam ettiği tespit edilmiştir. 2886 sayılı Kanun’un hükümleri gereği, kiralama işlemlerinin bu kanuna uygun olarak gerçekleştirilmesi zorunludur.
Denetimlerde, Kültürevi’nin kira sözleşmesinin, yargı kararı ile yenilenmesi sonucunda, kiracının belirlediği bedel üzerinden kira ödemeye devam ettiği görülmüştür. Ayrıca, sözleşme süresi sona ermesine rağmen yeni bir ihale yapılmaması ve kira tutarının güncellenmemesi gibi durumlar da dikkat çekmiştir. Kamu İdaresi, kiralama işlemlerinin başlangıçta 2886 sayılı Kanun’a uygun olarak yapıldığını, ancak süreç içinde 6098 sayılı Kanun hükümlerine göre sözleşmelerin yenilendiğini belirtmiştir. Sonuç olarak, kira sözleşmelerinin 2886 sayılı Kanun’a ve yürürlükteki mevzuata uygun şekilde düzenlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, yapılan sözleşmelerin birbirleriyle çelişmeyen ve geçerli hükümler içermesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Kira Sözleşmelerinde Devlet İhale Kanunu’na Aykırı İşlemler Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Üniversite’nin İskele Yerleşkesinde bulunan Kültürevi’nin 2008 yılından buyana kiraya verildiği; kiraya verme işlemi başlangıçta üç yıllık süre için 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre yürütülürken bu sürenin bitiminde tahliye talebinin yargı kararı ile reddedilmesi üzerine, söz konusu kira sözleşmesinin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre tahliye işlemi yapılmadan 10 yılı aşan bir süredir günümüze kadar yürütüldüğü tespit edilmiştir.
2886 sayılı Kanun’un “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesine göre Üniversitenin kiraya verme işlemlerinin bu kanuna göre yapılması zorunludur. Aynı Kanun’un “Kiralarda Sözleşme Süresi” başlıklı 64’üncü maddesine göre üç yıldan uzun süreli kiraya vermeler için ilgili bakanlıktan izin alınması ve izinli olarak yapılacak kiraya verme işlemlerinin en fazla on yıllığına yapılması gerekmektedir.
Denetimlerde, kantin-kafeterya olarak 2008 yılında kiraya verilen Kültürevi’ne ilişkin kira sözleşmesinin, taşınmazın kira süresi sonunda 6098 sayılı Kanun’a göre yenilenmesi için kiracının mahkemeye başvurup kazanması sonucu yenilendiği, mahkeme kararına göre yenilenen sözleşme süresi bitiminde 6098 sayılı Kanun’a göre sözleşmenin tekrar yenilendiği tespit edilmiştir.
Konuya ilişkin yargı kararının 6098 sayılı Kanun’un 339’uncu maddesindeki kamu kurum ve kuruluşlarının, hangi usul ve esaslar içinde olursa olsun yaptıkları bütün kira sözleşmelerine de bu Kanun hükümlerin uygulanacağı ve 347’nci maddesindeki konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracı, belirli süreli sözleşmelerin süresinin bitiminden en az on beş gün önce bildirimde bulunmadıkça, sözleşme aynı koşullarla bir yıl için uzatılmış sayılacağı, belirsiz süreli kira sözleşmelerinde kiracının her zaman, kiraya verenin ise kiranın başlangıcından on yıl geçtikten sonra, genel hükümlere göre fesih bildirimiyle sözleşmeyi sona erdirebileceği hükümlerine dayandırıldığı anlaşılmıştır.
Bu kapsamda hüküm üzerinden geçen zaman ile on yıllık kira süresinin sonunda, anılan 347’nci maddenin devamındaki; on yıllık uzama süresi sonunda kiraya veren, bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunmak koşuluyla, herhangi bir sebep göstermeksizin sözleşmeye son verebilir hükmü gereğince sözleşmeyi sonlandırıp taşınmazı tahliye edebilecek iken bu yola gidilmemiş, bazı dönemlerde ise sözleşme süresi bittiği halde yeni bir ihale yapılmaması, sözleşmenin yenilenmemesi ile yeni dönem için kira tutarının güncellenmemesi nedenleriyle kiracının kendi belirlediği bedel üzerinden kira ödemeye devam ettiği görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında, söz konusu taşınmazın ilk olarak 2008 yılında 3 yıllığına 2886 sayılı Kanun gereğince ihale edildiği, kira süresi sonunda Çanakkale Sulh Hukuk Mahkemesi kararı ile tahliye davasının reddedildiği ve karar doğrultusunda 6098 sayılı Kanun hükümlerine göre kiracı ile sözleşme imzalandığı, devam eden süreçte de sözleşme süresi sonunda aynı Kanun’a göre yeniden sözleşme yenilenmeye devam edildiği, mevcut durumda 3 yıllığına imzalanan son sözleşmenin de süresinin sona erdiği, Üniversite Senatosu kararı ile kiraya verilen Kültürevi’nin de yer aldığı İskele Yerleşkesindeki eski rektörlük binasının eğitim amaçlı olarak “Bilim İletişim Ofisi” olarak tahsis edilmesine karar verildiği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; kiraya verme işlemlerinin 2886 sayılı Kanun hükümlerine uygun olması ve yapılan sözleşmelerde yürürlükteki mevzuata uygun ve birbiri ile çelişmeyen hükümler içermesi gerektiği değerlendirilmektedir.