ÖZET: Kira sözleşmelerinin devri konusunda mevzuata aykırı uygulamalar tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, İl Belediyesi’nin kiraya verdiği bazı taşınmazların kira sözleşmelerinin devri sırasında gerekli yasal şartların yerine getirilmediğini ortaya koymuştur. 2886 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun ilgili maddeleri, ihalelere katılabilme şartlarını ve katılamayacak olanları belirlemekte; ayrıca sözleşmelerin devrinin, ita amirinin yazılı izniyle yapılabileceğini vurgulamaktadır.

Yapılan incelemelerde, mevcut kiracılardan 48’inin önceki kira sözleşmelerini devraldığı ve bu kiracıların ihaleye katılma şartlarını taşıyıp taşımadığının kontrol edilmediği belirlenmiştir. Kira sözleşmelerinin, Belediye Encümeni kararıyla devredildiği tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu durumun farkında olup, gelecekte kira sözleşmelerinin mevzuata uygun bir şekilde devredilmesi için gerekli önlemleri alacağını bildirmiştir.

Kira sözleşmelerinin devri sırasında, ilgili mevzuat hükümlerine uygun hareket edilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu süreçte, kiracılık devir taleplerinin değerlendirilmesi sırasında yasal şartların göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

BULGU: Kira Sözleşmelerine İlişkin Devirlerin Mevzuata Uygun Yapılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Kamu İdaresinin kiraya verdiği taşınmazlardan bazılarına ilişkin kira sözleşmelerinin devir işlemlerinde mevzuata aykırı uygulamalar olduğu görülmüştür.

2886 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye Katılabilme Şartları” başlıklı 5’inci maddesinde, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelere katılma şartı olarak kanuni ikametgâh sahibi olmanın, gerekli nitelik ve yeterliği haiz bulunmanın, istenilen teminat ve belgeleri vermenin zorunlu olduğu; “İhaleye Katılamayacak Olanlar” başlıklı 6’ncı maddesinde, doğrudan veya dolaylı olarak ihalelere katılamayacaklar sayılmış ve ihaleyi yapan idarenin ita amirlerinin, ihale işlemlerini hazırlamak, yürütmek, sonuçlandırmak ve denetlemekle görevli olanların, bu şahısların eşleri ve ikinci dereceye kadar (ikinci derece dahil) kan ve sıhri hısımlarının, tüm bu sayılanların ortaklarının (bu şahısların yönetim kurullarında görevli olmadıkları anonim ortaklıklar hariç) ve bu Kanun ve diğer kanunlardaki hükümler gereğince geçici veya sürekli olarak kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanların ihaleye katılamayacağı belirtilmiştir.

Aynı Kanun’un “İsteklilerde Aranacak Nitelikler ve İstenecek Belgeler” başlıklı 16’ncı maddesinde; İdarece ihalelerin en elverişli koşullarla sonuçlandırılmasını sağlamak amacıyla, isteklilerde belirli mali ve teknik yeterlik ve niteliklerin aranabileceği, bunları tespite yarayan belgelerin neler olduğunun şartnamelerde gösterileceği, isteklilerin şartnamelerde yazılı belgeleri eksiksiz vermek ve Türkiye’de tebligat için adres göstermek zorunda olduğu, “Sözleşmenin Devri” başlıklı 66’ncı maddesinde ise; sözleşmenin, ita amirinin yazılı izni ile başkasına devredilebileceği, ancak, devir alacaklarda ilk ihaledeki şartların aranacağı, izinsiz devir yapılması halinde ise sözleşmenin bozulacağı ifade edilmiştir.

Yapılan incelemede, Kamu İdaresinin mevcut kiracılarından 48 tanesinin önceki kira sözleşmesini devralarak kiracı olduğu ve bu kiracıların ihaleye katılabilme şartlarını taşıyıp taşımadığı, ihaleden yasaklı olup olmadığı, isteklilerde aranan şartları sağlayıp sağlamadığı ve ilk ihalede aranan şartlara uygun olup olmadığı gibi şartların İdarece kontrolünün yapılmadığı, kira sözleşmelerinin söz konusu kiracılara Belediye Encümeni kararıyla devredildiği tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi cevabında, kira sözleşmelerine ilişkin devirlerin bundan sonraki süreçte mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilmesi için gerekli çalışmaların yapılacağı ifade edilmiştir.

Kamu İdaresi tarafından kiracılık devir talepleri dikkate alınırken yukarıdaki mevzuat hükümleri doğrultusunda işlem tesis edilmesi gerekmektedir.