|
ÖZET: Kira süresi dolmuş bazı taşınmazların, herhangi bir karar alınmadan aynı kiracılara kullandırılmaya devam edildiği tespit edilmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, belediye mülkiyetindeki taşınmazların kiralanmasında belirli kurallara uyulmasını zorunlu kılmaktadır. Bu kapsamda, taşınmazların kira süresi on yılı geçemez ve kiralama işlemleri ihale usulleri çerçevesinde gerçekleştirilmelidir. Ayrıca, 5393 sayılı Belediye Kanunu, belediyelere ait taşınmazların kiralanmasına ilişkin yetkileri belediye meclisi ve encümenine vermektedir.
Yapılan denetimlerde, bazı taşınmazların kira sürelerinin sona ermesine rağmen, yeniden ihale yapılmadan ve gerekli kararlar alınmadan kiracılara kullandırıldığı ortaya çıkmıştır. Bu durum, 2003 yılı ve öncesine kadar uzanan bir süre zarfında devam etmiştir. Kamu idaresi, bu taşınmazlarla ilgili ihale süreçlerinin başlatıldığını ve tahliye işlemlerinin tamamlanacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, kira süresi sona eren taşınmazların yeniden kiraya verilmesi için ihale işlemlerinin bir an önce gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bu, hukuki çerçeveye uygun bir şekilde taşınmazların yönetilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Kira Süresi Biten Bazı Taşınmazların Herhangi Bir Karar Alınmadan Aynı Kişilere Kullandırılmaya Devam Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresince kiraya verilen taşınmazlardan bazılarının kira süresi bitmesine rağmen yeniden ihaleye çıkılmaksızın ve herhangi bir karar alınmaksızın aynı kişilere kullandırılmaya devam edildiği görülmüştür.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesi ile belediye mülkiyetindeki taşınmazların ancak bu Kanun hükümlerine göre kiraya verilebileceği, “Kiralarda Sözleşme Süresi” başlıklı 64’üncü maddesi ile belirli istisnalar haricinde, kiraya verilecek taşınmazların kira süresinin on yıldan çok olamayacağı ve taşınmazların üçüncü kişilere kiralanması işlemlerinin ise aynı Kanun’un 35’inci maddesinde sayılan ihale usulleri çerçevesinde yürütülmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 18’inci maddesi uyarınca, belediyeye ait taşınmazların üç yıldan fazla süre ile kiralanmasına karar vermek yetkisi belediye meclisine; aynı Kanun’un 34’üncü maddesi uyarınca, söz konusu taşınmazların süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar vermek yetkisi ise belediye encümenine verilmiştir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesinde; kamu idarelerine ait taşınmazlara ait kira sözleşmelerinin bitim tarihinden itibaren, işgalin devam etmesi halinde, işgal edilen taşınmaz malın idarenin talebi üzerine bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edileceği ve kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren, işgalin devam etmesi halinde, sözleşmede hüküm varsa ona göre hareket edileceği, aksi halde kira sözleşme bitim tarihi ile tahliye tarihi arasında ecrimisil alınacağı hüküm altına alınmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15’inci maddesinde; 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı ifade edilmiştir.
6098 sayılı Borçlar Kanunu’nun “İkinci Ayırım, Konut ve Çatılı İşyeri Kiraları” başlıklı kısmının “Uygulama alanı” başlıklı 339’uncu maddesinde, kamu kurum ve kuruluşlarının, hangi usul ve esaslar içinde olursa olsun yaptıkları bütün kira sözleşmelerinde de bu hükümlerin uygulanacağı, 347’nci maddesinde, konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracı, belirli süreli sözleşmelerin süresinin bitiminden en az on beş gün önce bildirimde bulunmadıkça, sözleşmenin aynı koşullarla bir yıl daha uzatılmış sayılacağı, kiraya verenin sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremeyeceği, on yıllık uzama süresi sonunda kiraya verenin, bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunmak koşuluyla, herhangi bir sebep göstermeksizin sözleşmeye son verebileceği hüküm altına alınmıştır.
Söz konusu hükümler değerlendirildiğinde, belediyelere ait gayrimenkullerin kiralanması durumunda 2886 sayılı Kanun hükümlerine tabi olunacağı, on yılı aşan kiralamalarda sözleşme süresi biten kiracıya süre uzatımı yahut sözleşme yenilenmesi suretiyle kullandırılmaya devam edilmesinin mümkün olamayacağı, kira süresinin bitiminde taşınmazın boşaltılarak yeniden ihale suretiyle kiraya verilmesinin sağlanmasının gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, Belediye mülkiyetindeki taşınmazlardan bazılarının kira süresi sonunda yeniden ihale yapılmadan ve karar alınmadan kiracılara kullandırıldığı, hatta söz konusu kiralamaların 2003 yılı ve öncesinden günümüze kadar kullandırılmaya devam edildiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, kira mühleti biten söz konusu taşınmazların ihale süreçleri ve fuzuli şagil durumundaki kişilerin tahliyesi için işlemlere başlandığı ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından sözleşme süresi sona eren taşınmazlar ile ilgili tahliye işlemleri ivedilikle tamamlanarak söz konusu taşınmazların yeniden kiraya verilmesi için ihale işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerekmektedir.