|
ÖZET: Kiracılara ait elektrik, ısınma ve su bedellerinin tebliğ ve tahsil sürelerinin kiracıların lehine olduğu, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. Üniversite bünyesindeki taşınmazlardan kiraya verilen yerlerde, bu giderler yılda iki kez, her biri 6 aylık periyotlarla belirlenip kiracılara yansıtılmaktadır. Kira sözleşmesinde, bu bedellerin kiracı tarafından talep edilen tarihte peşin olarak ödeneceği belirtilmiştir. İncelemeler sonucunda, 01.01.2024-30.06.2024 tarihleri arasındaki giderlerin Temmuz 2024’te kiracılara tebliğ edildiği ve ödemeleri için 45 ila 90 gün süre tanındığı görülmüştür.
Aynı şekilde, 01.07.2024-31.12.2024 tarihleri arasındaki giderlerin Ocak 2025’te tebliğ edildiği ve yine 45-90 gün ödeme süresi verildiği belirlenmiştir. Bu döneme ait toplam alacak miktarı 4.425.310,04 TL olarak hesaplanmıştır. Ancak, üniversite elektrik ve ısınma bedellerinin ödemelerini 2024 yılı içinde gerçekleştirmiştir. Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu gereği, bu bedellerin aylık olarak kiracılara tebliğ edilmesi ve kiracıların borçlarını ödemeleri için makul bir süre tanınması gerektiği vurgulanmaktadır. Üniversite, gelecekteki süreçte ortak kullanımdan kaynaklanan giderlerin aylık olarak hesaplanacağını ve bildirileceğini belirtmiştir. Bu bağlamda, kaynakların etkili ve verimli kullanılması ilkesi doğrultusunda, kiracılara ait elektrik, ısınma ve su bedellerinin düzenli olarak tebliğ edilmesi ve tahsilat süreçlerinin hızlandırılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Kiracılara Ait Elektrik, Isınma ve Su Bedellerinin Tebliğ ve Tahsil Sürelerinin Kiracı Lehine Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Üniversite bünyesindeki taşınmazlardan kiraya verilen yerlerin ortak kullanımdan kaynaklı elektrik, ısınma ve su giderlerinin yılda iki kere 6’şar aylık periyodlarla belirlenerek kiracılara yansıtıldığı, dolayısıyla tebliğ ve tahsil süreleri açısından kiracı lehine durum yaratıldığı görülmüştür.
Kiracılarla imzalanan “Kira Sözleşmesi”nde, “Kiraya verilen yer ile ilgili elektrik, su, ısınma vb giderleri Üniversitemiz tarafından verilecek ve kiracı tarafından bedellerin istendiği tarihte peşin olarak yatırılacaktır…” denilerek söz konusu tüketim bedellerinin istendiği tarihte peşin tahsil edileceği hüküm altına alınmıştır.
Dosya üzerinden yapılan incelemede, 01.01.2024- 30.06.2024 tarih aralığına esas elektrik, ısınma ve su bedellerinin Temmuz- 2024 tarihinde kiracılara tebliğ edildiği ve ödemeleri için 45 ila 90 gün aralığında süre verildiği tespit edilmiştir.
Aynı şekilde; 01.07.2024-31.12.2024 tarih aralığına esas elektrik, ısınma ve su bedellerinin Ocak-2025 tarihinde kiracılara tebliğ edildiği ve ödemeleri için 45- 90 gün süre verildiği görülmüştür. Bu döneme ait tüketim cetvelleri incelendiğinde; 01.07.202431.12.2024 tarih aralığına karşılık gelen elektrik tüketim alacağı 3.479.394,28 TL, su tüketim alacağı 246.258,51 TL, ısınma bedeli tüketim alacağı 699,657,25 TL olmak üzere toplam 4.425.310,04 TL alacak bulunmaktadır. 01.07.2024-31.12.2024 tarih aralığına ait tüketim bedellerinin ödenmesi için borçlulara, Ocak-2025 ayında tebliğ yapılmış ve yine 45-90 gün aralığında ödeme süresi verilmiştir. Oysa Üniversite, elektrik ve ısınma bedellerinden doğan borcunun (aralık ayı hariç) ödemesini 2024 yılı içinde ilgili kurumlara yapmıştır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde; “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” hükmü yer almıştır.
Bu kapsamda kira sözleşmesi gereği elektrik, ısınma ve su bedelleri aylık olarak borçlusuna tebliğ edilmeli, Üniversitenin kendi borcu olarak ödeme yaptığı (elektrik ve doğalgaz bedeli) tarih esas alınarak kiracıya borcunu ödemesi için makul bir süre verilmeli ve tahsili sağlanmalıdır.
Üniversite tarafından verilen cevapta; yeni yılda ortak kullanımdan kaynaklı ısınma ve su giderlerinin Ocak, Şubat-Mart olmak üzere üç aylık bildirildiği, Nisan ayı itibarıyla ise tek aylık olarak hesaplanarak bildirileceği, elektrik giderleri için de Ocak-Şubat olarak iki aylık, Mart ve Nisan ayrı ayrı olarak hesaplanarak bildirildiği, bundan sonraki süreçte her bir kalem için (ısınma, su, elektrik) aylık okuma yapılarak bildirileceği belirtilmiştir.
Üniversite tarafından verilen cevap değerlendirildiğinde; bulguya iştirak edildiği, bundan sonraki süreçte üniversite alacaklarının aylık okuma yapılarak, ilgilisine bildirileceği anlaşılmaktadır.
Sonuç olarak; kaynakların etkili, ekonomik, verimli kullanılması ilkesi gereği ve alacağın elde edilmesinin geciktirilmemesi açısından, kira sözleşmesi gereği elektrik, ısınma ve su bedellerinin aylık olarak borçlusuna tebliğ edilmesi, Üniversitenin kendi borcu olarak ödeme yaptığı (elektrik ve doğalgaz bedeli) tarih esas alınarak kiracıya borcunu ödemesi için makul bir süre verilmesi ve tahsilinin sağlanması gerekmektedir.