|
ÖZET: Kiralama süresi dolmuş taşınmazların ecrimisil ile kullanılması ve ardından ihalesiz kiraya verilmesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. Edremit Hamidiye Mahallesi’nde bulunan akaryakıt istasyonu ve süpermarket, 2003 yılında yapılan sözleşmelerle 10 yıl süreyle kiraya verilmişti. Ancak, bu süre 2013’te sona ermesine rağmen kiracılar, 2019 yılına kadar kira sürelerini uzatmış, 2020’den itibaren ise ecrimisil ödeyerek taşınmazları kullanmaya devam etmiştir.
2024 yılı itibarıyla, encümen kararları ile taşınmazlar, ihale yapılmaksızın yeni kiracılara 3 yıllık süreyle kiraya verilmiştir. Ancak, bu durum 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ilgili maddelerine aykırıdır. İlk kiralamalarda yer alan şirketler ile 2024’te sözleşme yenileyen şirketler farklıdır; bu da mevcut uygulamanın hukuki geçerliliğini sorgulatmaktadır. Dolayısıyla, kiralama süresi sona eren taşınmazların yeniden kiraya verilmesi için ihale usulünün uygulanması gerekmektedir. |
BULGU: Kiralama Süresi Sona Eren Taşınmazların Ecrimisil Alınarak Kullandırılması ve Sonrasında İhale Yapılmaksızın Kiraya Verilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kiralama süresi sona eren akaryakıt istasyonu ve süpermarketin ecrimisil alınarak kullandırılmaya devam edildiği ve sonrasında ihale yapılmaksızın encümen kararı ile kiraya verildiği/kira sürelerinin yenilendiği görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 34’üncü maddesinin birinci fıkrasının (g) bendine göre taşınmazların “süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar vermek.” encümenin görev ve yetkisindeyken, 18’inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine göre taşınmazların “üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar vermek.” meclisin görev ve yetkisi arasında sayılmıştır.
Belediyenin mülkiyetinde bulunan Edremit Hamidiye Mahallesinde 431 ada 15 parselde bulunan 4.057,66 m2taşınmaz … Petrolleri AŞ ile akaryakıt istasyonu/tesisi yapılmak üzere,
Edremit Hamidiye Mahallesinde 431 ada 16 parselde bulunan 4.841,77 m2 taşınmaz … Perakende Mağazacılık Ticaret AŞ ile süpermarket yapılmak üzere,
26.12.2003 tarihli sözleşme ile akaryakıt istasyonu ve süpermarket yapımına müteakip 10 yıl süreyle kiraya verilmiştir.
Sözleşmenin 11’nci maddesinde, sözleşme süresi sonunda yüklenicinin talebi ve idarenin onayı ile sözleşme süresi taraflarca mutabık kalınacak yeni şartlarla uzatılabileceği, sözleşme süresinin mevzuata uygun uzatılmaması halinde tesis ve süpermarket çalışır ve işletilir halde Belediyeye bedelsiz olarak devredileceği belirtilmiştir.
Süpermarketin ve akaryakıt istasyonunun 10 yıllık sözleşme süreleri 26.12.2013 tarihinde sona ermiş olup kiracılar, bu tarihten 2019 yılı sonuna kadar kira süresinin uzatılması suretiyle, 2020 yılından sonra da ecrimisil ödeyerek işgal yoluyla taşınmazları kullanıma devam ederken;
Akaryakıt istasyonu 15.02.2024 tarih 122 No.lu Encümen Kararı ile … Otomotiv Danış. Gıd. İnş. Pet. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye 19.02.2024 tarihli sözleşme ile,
Süpermarket 15.02.2024 tarih 121 No.lu Encümen Kararı ile … Ticaret AŞ’ye 19.02.2024 tarihli sözleşme ile,
3 yıllık olarak kiraya verilmiştir.
Sözleşme süresi 10 yıl önce bitmiş olan ve ecrimisil karşılığı kullandırılan söz konusu taşınmazların, encümen kararı ile aynı kiracılara 3 yıllığına ihale yapılmaksızın kiralanması/kira süresinin uzatılması mümkün görülememektedir.
Kaldı ki, 2003 yılında akaryakıt istasyonu ile süpermarketi kiralayanlar ile 2024 yılında kira sözleşmesi yenilenen/uzatılan farklı şirketlerdir. Şöyle ki;
Akaryakıt istasyonu ilk önce 2003 yılında … Petrolleri AŞ’ye kiralanmışken, 2024 yılında … Otomotiv Danış. Gıd. İnş. Pet. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile,
Süpermarket ilk önce 2003 yılında … Perakende Mağazacılık Ticaret AŞ’ye kiralanmışken, 2024 yılında … Ticaret AŞ’ye ile,
3 yıllık kira sözleşmesi yenilenmiştir.
Kiraya verilen taşınmazların kiralama süresi sonunda, ihale usulü ile tekrar kiraya çıkarılmasının sağlanması gerekmektedir.