|
ÖZET: Kiralanan araçların, herhangi bir görevlendirme yazısı olmaksızın İstanbul ili dışındaki görev mahallerinde kullanıldığı tespit edilmiştir. 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bu durum, şirket bütçesinden karşılanan yakıt giderleriyle birlikte gerçekleşmiştir. Şirketin Seyahat Yönergesi, yurt içi seyahatlerin onayını Yönetim Kurulu Başkanı veya Vekilinin vermesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak, yapılan incelemelerde, kiralanan araçların il dışında kullanıldığı ve bu kullanımlara ilişkin herhangi bir onay belgesinin bulunmadığı ortaya çıkmıştır.
Türk Ticaret Kanunu’na göre, şirketler kamu kaynaklarını ekonomik bir şekilde kullanma yükümlülüğüne sahiptir. Kiralanan araçların görev mahalli dışında kullanılabilmesi için gerekli olan görevlendirme yazılarının olmaması, kaynak israfı olarak değerlendirilmektedir. Ayrıca, bu durumun kazalara veya kural ihlallerine yol açma riski, şirketin cezai müeyyidelere maruz kalmasına neden olabilir. Şirket, araçların il dışına çıkmadan önce yakıt doldurduklarını kabul etmekle birlikte, bu durumun bütçeye olumsuz etkileri göz ardı edilmemelidir. Sonuç olarak, şirketin kiralanan araçların kullanımını daha dikkatli bir şekilde denetlemesi, görevlendirme onayı olmadan yapılan harcamaları engellemesi ve kurallara uymayan personel hakkında gerekli işlemleri yapması, şirketin menfaatine olacaktır. Bu tür önlemler, hem kaynakların etkin kullanımını sağlayacak hem de olası riskleri minimize edecektir. |
BULGU: Kiralanan Araçların Görevlendirme Yazısı Olmaksızın Görev Mahalli Dışında Kullanılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket tarafından kiralanan araçların bazılarının İdarenin faaliyet alanı olan İstanbul ili dışında, herhangi bir görevlendirme yazısı olmaksızın kullanıldığı ve yakıt giderlerinin şirket bütçesinden karşılandığı görülmüştür.
Şirket Yönetim Kurulu kararıyla çıkartılan Seyahat Yönergesinin 4’üncü maddesinde;
“Yurt İçi Seyahatler
Bu yönetmelik kapsamındaki kişilerin devamlı olarak görevini ifa ettiği şehirden, yine görev nedeniyle başka bir şehre yaptığı geçici seyahatlerdir.
4.1 Seyahatin Onayı
Yönetim Kurulu Başkanı veya Vekilinin şirketi temsilen yapacakları yurt içi seyahatler beyanları ile geçerlidir. Yönetim Kurulu Üyeleri ve Genel Müdürün yurt içi seyahat onayı Yönetim Kurulu Başkanı veya Başkan Vekili tarafından (Günü birlik seyahatlerde onay aranmaz) verilir. Genel Müdür altı kadronun seyahat onayı ise Genel Müdür veya Vekili tarafından verilir.” hükümleri yer almaktadır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Tacir olmanın hükümleri” başlıklı 18’inci maddesinde her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca kamu kaynağı kullanan Şirketin, kaynaklarını ekonomik kullanması konusunda özen yükümlülüğü de bulunmaktadır.
Yukarıdaki mevzuat hükmü ve Şirketin iç düzenleyici işlemi göz önünde bulundurulduğunda; Şirket tarafından kiralanan araçların faaliyet alanı olan İstanbul ili dışına çıkış yapabilmesi görevlendirme yazılarının olması şartına bağlıdır. Kamu kaynağı ile kiralanan araçların görevlendirme yazısı olmaksızın, personelin şahsi ihtiyaçları için il dışında kullanılmaması gerekmektedir.
Yapılan incelemeler sonuncunda; Şirketin kiraladığı araçların sarfiyatları incelenmiş olup HGS gider mevkileri incelendiğinde araçların il dışında kullanıldıkları ve ilgili tarihlerde herhangi bir görevlendirme yazıların bulunmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca araçların bazılarının, il dışına çıkmadan önce taşıt tanıma sistemi aracılığıyla yakıt depolarını doldurdukları dolayısıyla yakıt giderlerinin de Şirket bütçesinden karşılandığı görülmüştür. Kamu kaynağı kullanan Şirketin tasarrufundaki araçların görev mahalli dışında kullanılması kaynak israfı olarak değerlendirilebilecek olup araçların, kazaya karışması veya kural ihlalleri gibi riskli hallerin meydana gelmesi durumunda Şirket cezai müeyyideye maruz kalabilecektir. Kamu kaynağı kullanan Şirketin basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi ve kaynaklarını etkili, ekonomik ve verimli kullanması gerekmektedir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine Şirket tarafından özetle; şirket araçlarının görevlendirme olmaksızın şehir dışında kullanımı neticesinde oluşan otoyol, köprü geçiş ücretlerinin ilgili personelin maaşlarından kesinti yapılmak sureti ile tahsil edildiğini, Şirket araçlarının şehir dışında herhangi bir istasyondan şirket nam ve hesabına yakıt almadığını belirtmiştir.
Şirket, araçların görevlendirme yazısı olmaksızın il dışında kullanıldığını kabul etmekle birlikte, araçlara il dışında yakıt dolumu yapılamadığını belirtilse de, Şirket araçlarının HGS gider mevkileri ve yakıt dolum bilgileri incelendiğinde bir çok aracın, Şirkete tanımlı taşıt tanıma sistemi aracılığıyla il dışına çıkmadan önce yakıt depolarını doldurduğu dolayısıyla yakıt masraflarının şirket bütçesinden karşılandığı görülmüştür.
Sonuç olarak, Şirket araçları ile il dışına çıkışların takibinin yapılması, görevlendirme onayları bulunmayan araçlara ilişkin olarak gider yapılmaması ve kurallara riayet etmeyen personel hakkında gerekli işlemlerin yapılmasında Şirket menfaati olduğu değerlendirilmektedir.