|
ÖZET: Kiralanan araçların, görev mahalli olan İstanbul dışındaki kullanımları, herhangi bir görevlendirme yazısı olmaksızın gerçekleşmiştir. Yapılan denetimlerde, bu araçların yakıt giderlerinin şirket bütçesinden karşılandığı tespit edilmiştir. Şirketin Seyahat Yönergesi’nde, yurt içi seyahatlerin onayının Yönetim Kurulu Başkanı veya vekili tarafından verilmesi gerektiği belirtilmesine rağmen, bazı araçların bu kurallara uymadığı görülmüştür. Türk Ticaret Kanunu’na göre, şirketlerin kaynaklarını etkin ve ekonomik bir şekilde kullanma yükümlülüğü bulunmaktadır.
Denetim sonuçları, kiralanan araçların Hızlı Geçiş Sistemi (HGS) verileri incelendiğinde, il dışı kullanımlarının kaydedildiğini ve bu süreçte görevlendirme yazılarının mevcut olmadığını ortaya koymuştur. Ayrıca, bazı araçların il dışında bulundukları süre zarfındaki yakıt giderlerinin de şirket bütçesinden karşılandığı belirlenmiştir. Kamu kaynağı kullanan bir şirketin, bu tür bir kaynak israfına yol açmaması ve olası risklere karşı dikkatli olması gerekmektedir. Sonuç olarak, şirketin araçlarının görev mahalli dışındaki kullanımlarının izlenmesi, görevlendirme onayı olmayan araçlara ait giderlerin karşılanmaması ve kurallara uymayan personel hakkında gerekli işlemlerin yapılması, şirketin menfaatleri açısından önem arz etmektedir. Bu durum, şirketin kaynak yönetimini daha etkin hale getirecek ve olası cezai müeyyidelerin önüne geçecektir. |
BULGU: Kiralanan Araçların Görevlendirme Yazısı Olmaksızın Görev Mahalli Dışında Kullanılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket tarafından kiralanan araçların bazılarının, İdarenin faaliyet alanı olan İstanbul ili dışında, herhangi bir görevlendirme yazısı olmaksızın kullanıldığı ve yakıt giderlerinin şirket bütçesinden karşılandığı görülmüştür.
Şirket Yönetim Kurulu kararıyla çıkartılan Seyahat Yönergesinin 4’üncü maddesinde;
‘“Yurt İçi’ Seyahatler
Bu yönetmelik kapsamındaki kişilerin devamlı olarak görevini ifa ettiği şehirden, yine görev nedeniyle başka bir şehre yaptığı geçici seyahatlerdir.
4.1 Seyahatin Onayı
Yönetim Kurulu Başkanı veya Vekilinin şirketi temsilen yapacakları yurt içi seyahatler beyanları ile geçerlidir. Yönetim Kurulu Üyeleri ve Genel Müdürün yurt içi seyahat onayı Yönetim Kurulu Başkanı veya Başkan Vekili tarafından (Günü birlik seyahatlerde onay aranmaz) verilir. Genel Müdür altı kadronun seyahat onayı ise Genel Müdür veya Vekili tarafından verilir.” hükümleri yer almaktadır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Tacir olmanın hükümleri” başlıklı 18’inci maddesinde her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca kamu kaynağı kullanan Şirketin, kaynaklarını ekonomik kullanması konusunda özen yükümlülüğü de bulunmaktadır.
Yukarıdaki mevzuat hükmü ve Şirketin iç düzenleyici işlemi göz önünde bulundurulduğunda; Şirket tarafından kiralanan araçların faaliyet alanı olan İstanbul İli dışına çıkış yapabilmesi görevlendirme yazılarının olması şartına bağlıdır. Kamu kaynağı ile kiralanan araçların görevlendirme yazısı olmaksızın, personelin şahsi ihtiyaçları için il dışında kullanılmaması gerekmektedir.
Yapılan incelemeler sonuncunda; Şirketin kiraladığı araçların Hızlı Geçiş Sistemi (HGS) gider mevkileri incelendiğinde araçların il dışında kullanıldıkları ve ilgili tarihlerde herhangi bir görevlendirme yazılarının bulunmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca araçların bazılarının da İl dışında bulundukları sürelerdeki yakıt giderleri taşıt tanıma sistemi aracılığıyla Şirket bütçesinden karşılanmıştır. Kamu kaynağı kullanan Şirketin tasarrufundaki araçların görev mahalli dışında kullanılması kaynak israfı olarak değerlendirilebilecek olup araçların, kazaya karışması veya kural ihlalleri gibi riskli hallerin meydana gelmesi durumunda Şirket cezai müeyyideye maruz kalabilecektir. Kamu kaynağı kullanan Şirketin basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi ve kaynaklarını etkili, ekonomik ve verimli kullanması gerekmektedir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine Şirket tarafından özetle; Şirketin İnsan Kaynakları Yönetmeliği’nde yer alan “Mali Haklar ve Tahsisler Tablosu”na göre personele verilen araçların, Şirket Araçları Kullanım Talimatına göre görevlendirme yazısı olmadan şehir dışına çıkabildiği, bu araçlardan sadece şehir dışına çıkışı için görev yazısı bulunan araçların masraflarının şirket tarafından karşılandığı, araçlarda bulunan Ulusal Taşıt Tanıma Sisteminin İstanbul ile sınırlı olup İstanbul dışında kullanıma kapalı olduğu belirtilmiştir.
Şirket, personele tahsis edilen araçların şahsi ihtiyaçlar için il dışı kullanımına yönelik kısıtlama olmadığını kabul etmiş olmakla birlikte Ulusal Taşıt Tanıma Sisteminin İstanbul İli dışında kullanıma kapalı olduğunu belirtmiştir. Ancak Şirket araçlarının HGS gider mevkileri ve yakıt dolum bilgileri incelendiğinde, şahsi kullanım için il dışına çıkan bir çok aracın, Şirkete tanımlı taşıt tanıma sistemi aracılığıyla il dışına çıkmadan önce yakıt depolarını doldurduğu dolayısıyla yakıt masraflarının Şirket bütçesinden karşılandığı görülmüştür.
Sonuç olarak, Şirket araçları ile il dışına çıkışların takibinin yapılması, görevlendirme onayları bulunmayan araçlara ilişkin olarak gider yapılmaması ve kurallara riayet etmeyen personel hakkında gerekli işlemlerin yapılmasında Şirket menfaati olduğu değerlendirilmektedir.