|
ÖZET: Kiralanan çatılı işyerinin kira bedelinin yasal sınırları aşarak artırıldığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, belediye şirketinin hizmet binası olarak kullandığı taşınmaz için belirlenen kira bedeli, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) on iki aylık ortalamasının üzerinde bir artışla 25.000 TL’den 40.000 TL’ye çıkarılmıştır. Türk Borçlar Kanunu’nun ilgili maddeleri, kamu kurumlarının kira sözleşmelerinde belirli usul ve esaslara uyması gerektiğini vurgulamaktadır.
İnceleme sonucunda, 2023 yılında kiralanan işyerinin kira bedelinin, 2024 yılı Şubat ayı itibarıyla TÜFE oranı olan %55,91’i aşacak şekilde artırıldığı belirlenmiştir. Kamu İdaresi, yönetim kurulunun piyasa fiyat araştırması yaparak bu artışı gerçekleştirdiğini savunsa da, mevzuat gereği kira artışlarının TÜFE’nin on iki aylık ortalamasını geçemeyeceği açıktır. Sonuç olarak, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımı açısından, kira artışlarının yasal çerçeveye uygun olarak belirlenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda, kira bedellerinin mevzuatta belirtilen sınırlar içinde kalması gerekmektedir. |
BULGU: Kiralanan Çatılı İşyerinin Kira Artışının Yasal Sınırın Üzerinde Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirketin hizmet binası olarak kiraladığı taşınmaza ilişkin kira bedelini Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)’nin on iki aylık ortalamasının üzerinde artırdığı görülmüştür.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun “Konut ve Çatılı İşyeri Kiraları” başlıklı bölümünün 339’uncu maddesinde kamu kurum ve kuruluşlarının, hangi usul ve esaslar içinde olursa olsun yaptıkları bütün kira sözleşmelerine de bu hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un 343’üncü maddesinde kira sözleşmelerinde kira bedelinin belirlenmesi dışında, kiracı aleyhine değişiklik yapılamayacağı, 344’üncü maddesinde tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmalarının, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla olacağı açıklanmıştır.
Yapılan incelemede; ilk olarak 2023 yılında kiralanan ve hizmet binası olarak kullanılan işyerine ilişkin kira bedelinin 2024 yılı mart ayından geçerli olmak üzere yönetim kurulu kararıyla, TÜFE’nin 2024 yılı Şubat ayı on iki aylık ortalaması olan %55,91 oranını aşacak şekilde 25.000,00 TL’den 40.000,00 TL’ye çıkarıldığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında; yönetim kurulunun piyasa fiyat araştırması yaparak kira bedelini tespit ettiği ifade edilmiştir. Ancak kira artışı mevzuatta belirtildiği üzere TÜFE’nin on iki aylık ortalamasının üzerinde yapılamamaktadır.
Sonuç olarak kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasını teminen kira artışının mevzuatta belirtildiği üzere TÜFE’nin on iki aylık ortalamasının üzerinde yapılmaması gerekmektedir.