ÖZET: Kiralanan hizmet binaları için gerçekleştirilen harcamaların doğrudan gider olarak kaydedilmesi, 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. İncelenen raporda, kiralanan gayrimenkullerin değerini artırmaya yönelik harcamaların, 264 Özel Maliyetler Hesabı kullanılmadan doğrudan gider olarak kaydedildiği görülmüştür. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 212. maddesi, bu tür harcamaların izlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Özellikle yer döşemesi, havalandırma tesisatı ve bölme panelleri gibi değer artırıcı işlemler için yapılan harcamaların 264 no’lu hesapta yer alması gerekmektedir.

İdare, kiralanan bina için yapılan harcamaların sözleşme süresi sonunda mal sahibine bırakılmayacağını ifade etmiştir. Ancak, bu harcamaların, sözleşme bitiminde bina sahibine devredilmesi gereken varlıklar olduğu ve bu nedenle 264 Özel Maliyetler Hesabı’nda izlenmesi gerektiği açıktır. Kiralanan gayrimenkul için yapılan değer artırıcı harcamaların doğrudan gider olarak kaydedilmesi, mevzuata aykırıdır ve bu durum, ileride hesap verme sorumluluğunu olumsuz etkileyebilir.

Sonuç olarak, kiralanan taşınmazlar için yapılan değer artırıcı harcamaların, kira süresi sonunda mal sahibine bırakılacak olması nedeniyle 264 Özel Maliyetler Hesabı’nda takip edilmesi zorunludur. Bu durum, hem mali şeffaflık hem de yasal uyumluluk açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Kiralanan Hizmet Binası İçin Yapılan Harcamaların Doğrudan Gider Yazılması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Kiralanan hizmet binası için yapılmış ve değer arttırıcı mahiyette olan harcamaların,
264 Özel Maliyetler Hesabı kullanılmaksızın doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 212’nci maddesinde; 264 Özel Maliyetler Hesabının, kiralanan gayrimenkullerin geliştirilmesi veya iktisadi değerinin sürekli olarak artırılması maksadıyla yapılan giderler ile bu gayrimenkullerin kullanılması için yapılıp, kira süresinin sonunda mal sahibine bırakılacak olan varlıkların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Mevzuat hükmüne binaen, kiralanan taşınmaz için sözleşme kapsamında İdare tarafından yapılan harcamaların, 264 Özel Maliyetler Hesabında izlenmesi gerekmekte olup yer döşemesi, havalandırma tesisatı, oda-panel-bölme yapılması vb. mahiyette değer arttırıcı işlemler için yapılan harcamalar doğrudan gider yazılmıştır.
İdare tarafından verilen cevapta, kiralanan bina için yapılan giderlerin sözleşme bitiminde mal sahibinde bırakılmayacağı için 264 no.lu hesapta takip edilmediği ifade edilmiştir. Her ne kadar kiralanan bina için yapılacan değer arttırıcı harcamaların mal sahibine bırakılmayacağı ifade edilse de, bu harcamalar; yer döşemesi, havalandırma tesisatı ve oda- panel-bölme gibi yapıldığı gayrimenkulden söküldüğünde herhangi bir kıymeti kalmayacak ve kullanılamayacak hale gelecek olan varlıklara ait harcamalardan teşekkül etmekte ve bu varlıkların sözleşme nihayetinde bina sahibine bırakılması zaruri görünmektedir. Kiralanan gayrimenkule, kira bedeli haricinde yapılan değer arttırıcı harcamaların takip edilebilmesi için mevzubahis harcamalar doğrudan giderleştirilmemelidir.
Kiralanan gayrimenkuller için yapılan ve değer arttırıcı mahiyette olup, kira süresi nihayetinde mal sahibine bırakılacak olan harcamaların 264 Özel Maliyetler Hesabında izlenmesi gerekmektedir.