BULGU: Kiralanan Taşınmaz İçin Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların Özel Maliyet Olarak Gösterilmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Diğer Kamu İdareleri
Kiralık olarak kullanılan hizmet binası için yapılan değer artırıcı harcamaların özel maliyet olarak gösterilmediği görülmüştür.
Türkiye Ulusal Ajansı Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin eki olan Hesap Planı’nda yer alan açıklamalara göre, 264-Özel Maliyetler Hesabı’nın kiralanan gayrimenkullerin geliştirilmesi veya ekonomik değerinin kalıcı olarak artırılması amacıyla yapılan giderler ile bu gayrimenkullerin kullanılması için yapılıp kira süresinin sonunda mal sahibine bırakılacak olan varlıkların izlenmesi için kullanılması gerekmektedir. Aynı Yönetmelik’e göre, özel maliyet olarak izlenen tutarlar için mali yıl sonunda 268-Birikmiş Amortismanlar Hesabı kullanılarak amortisman ayrılması gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde İdare’nin kiralanan taşınmaz için taşınmazın geliştirilmesi ve değerinin artırılması niteliğinde hizmet alımı yoluyla tamirat, tadilat ve dekorasyon yenileme işleri yaptırdığı tespit edilmiştir. Ancak, alım için ödenen tutarların 264-Özel Maliyetler Hesabı’na kaydedilmesi ve usulüne uygun olarak amortisman ayrılması gerekirken, bu tutarların varlık hesaplarına kaydedildiği veya doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Bulguya konu husus ile ilgili olarak İdare tarafından kiralanan taşınmaz için yeni değer artırıcı harcamaların doğması halinde 264-Özel Maliyetler Hesabı’nın kullanılacağı ve gerekli amortisman işlemlerinin yapılacağı belirtilmiştir.
Söz konusu uygulama sebebiyle, Bilançoda 264-Özel Maliyetler Hesabı 209.817,64 TL ve 268-Birikmiş Amortisman Hesabı 41.963,52 TL eksik, ilgili varlık hesapları 184.117,24 TL fazla; Faaliyet Sonuçları Tablosunda ise 630-Giderler Hesabı ise 41.963,52 TL eksik görünmektedir.
Sonuç olarak, bu uygulama toplamda mali tablolarda 477.861,97 TL hataya sebep olduğu görülmüştür.
Yukarıda sözü edilen mevzuat uyarınca, kiralanan taşınmazın değerini artırıcı harcamaların özel maliyet olarak muhasebeleştirilmesi ve bu harcamalar için amortisman ayrılması gerektiği değerlendirilmektedir.
| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, kiralanan taşınmaz için yapılan değer artırıcı harcamalar, Türkiye Ulusal Ajansı Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne aykırı olarak özel maliyet olarak gösterilmemiştir. İncelemelerde, bu harcamaların 264-Özel Maliyetler Hesabı’na kaydedilmesi ve amortisman ayrılması gerekirken, varlık hesaplarına kaydedildiği veya doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir. Bu durum, mali tablolarda toplamda 477.861,97 TL’lik bir hata yaratmıştır. İdare, gelecekteki harcamalar için 264-Özel Maliyetler Hesabı’nın kullanılacağını ve gerekli amortisman işlemlerinin yapılacağını belirtmiştir. |