Kiraya Verilebilir Nitelikteki Bazı Taşınmazların Kiraya Verilmemesi (Sayıştay)

BULGU: Kiraya Verilebilir Nitelikteki Bazı Taşınmazların Kiraya Verilmemesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversiteye Hazine tarafından tahsisli araziler ile kendi özel mülkiyetinde bulunan bazı gelir getirici özelliği bulunan taşınmazlardan kiraya verilebilir nitelikte olanların değerlendirilmediği tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinde; kamu kaynağının borçlanma suretiyle elde edilen imkânlar dahil kamuya ait gelirler, taşınır ve taşınmazlar, hesaplarda bulunan para, alacak ve haklar ile her türlü değerleri ifade ettiği, “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8 inci maddesinde; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorunda olduğu belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un “Mal yönetiminde etkililik ve sorumluluk” başlıklı 48’inci maddesinde; kamu idarelerine ait malları edinme, kiralama, tahsis, yönetim, kullanma ve elden çıkarma işlemlerinin, mevzuatında öngörülen kurallar dahilinde hizmetin amacına uygun olarak verimlilik ve tutumluluk ilkesine göre yapılacağı, bu ilkeye aykırı eylem ve işlemlerden doğacak zararlardan, malların yönetimi veya kullanılması hususunda yetki verilenlerin sorumlu olacağı ifade edilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’ nun Ek 25’inci maddesinde; bu Kanun’un 55 inci maddesinde yükseköğretim kurumları adına tapuda kayıtlı taşınmazların kiralanması, satılması ve işletilmesi suretiyle elde edilecek gelirler ile Hazine adına kayıtlı olup, yükseköğretim kurumlarına tahsis edilmiş taşınmaz malların üzerinde herhangi bir inşaat yapılmamak ve irtifak hakkı tesisine konu edilmemek şartıyla eğitim, sağlık ve sosyal amaçlı kiralanması ve işletilmesi suretiyle elde edilecek gelirlerden bahsedilmektedir.
Denetimlerde; Hazine mülkiyetinde 19 adet taşınmaz üzerinde bulunan ve 9 adedi üniversite özel mülkiyetinde olan, niteliği itibarıyla otomat, eşya satış yeri, ATM, dükkan, kafe, market, baz istasyonu, kantin gibi kullanılması mümkün olan toplam 28 adet kiraya verilebilir alan olduğu görülmüştür.
Sonuç olarak, bu yerlerin usulüne göre idare tarafından işletilmesi ya da kiraya verilmesi ve buralardan gelir elde edilmesinin üniversitenin öz gelirlerinden mahrum kalınmaması açısından Kanun’un amacına daha uygun olacağı değerlendirilmektedir.
Kamu İdaresi tarafından, kiraya verilebilir nitelikteki taşınmazların belirlendiği, üniversite taşınmazlarının satış, kira, irtifak, takas, tahsis ve devir komisyonu izinlerinin alındığı, 2886 sayılı Kanun hükümleri gereğince ihalelerinin yapılacağı ifade edilmiştir.