|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediye tarafından kiraya verilen taşınmazların önemli bir kısmında 3194 sayılı İmar Kanunu’na aykırı yapılaşmaların tespit edildiğini ortaya koymaktadır. İmar Kanunu’nun 21. maddesi, inşaatların ruhsat alımına tabi olduğunu belirtirken, 32. madde ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların yıkılacağını ifade etmektedir. Bu bağlamda, yerel idarelerin, ruhsatsız yapılarla ilgili gerekli tedbirleri alması ve yıkım kararlarını zamanında uygulaması beklenmektedir.
Denetimler sonucunda, belediye taşınmazları üzerinde imara aykırı yapıların varlığı ortaya çıkmıştır. Özellikle 200 m² ve üzerindeki yapıların durumu incelendiğinde, hukuka aykırı inşaatların önemli bir oranı olduğu görülmektedir. İmar Kanunu, belediyelere kaçak yapılaşma ile mücadele etme sorumluluğu yüklemekte ve bu konuda gerekli yaptırım yetkisini tanımaktadır. Sonuç olarak, belediyelerin kendi taşınmazları üzerindeki hukuka aykırı yapılaşmaya izin vermemesi ve İmar Kanunu’nun hükümlerinin etkin bir şekilde uygulanması gerekmektedir. Bu durum, sağlıklı bir kentleşme için kritik bir öneme sahiptir. |
BULGU: Kiraya Verilen Bazı Belediye Taşınmazları Üzerinde İmar Kanunu’na Aykırı Yapılaşmaya Gidilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Belediye tarafından kiraya verilen taşınmazların birçoğunda 3194 sayılı İmar Kanunu’na aykırı yapılaşmaya gidildiği görülmüştür.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun “Yapı ruhsatiyesi” başlıklı 21’inci maddesinde, aynı Kanun’un 26’ncı maddesinde gösterilen istisnalar hariç her türlü inşaat yapımının ilgisine göre belediye veya valiliklerden alınacak yapı ruhsatına tabi olduğu, “Ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak başlanan yapılar” başlıklı 32’nci maddesinde, istisnalar dışında ruhsat alınmadan yapıya başlanması, kaçak yahut ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapılması durumunda mevcut yapının yerel idarelerce yıktırılacağı, yapı tatil tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren bir ay içinde yapı sahibi tarafından yapının ruhsata uygun hale getirilmediğinin veya ruhsat alınmadığının ilgili idaresince tespit edilmesine rağmen iki ay içinde hakkında yıkım kararı alınmayan yapılar ile hakkında yıkım kararı alınmış olmasına rağmen altı ay içinde ilgili idaresince yıkılmayan yapıların Bakanlıkça yıkılabileceği, “İdari müeyyideler” başlıklı 42’nci maddesinde, imar mevzuatına aykırılık teşkil eden fiil ve hallerin tespit edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde idare encümenince sorumlular hakkında idari para cezası uygulanacağı ifade edilmiştir.
Kaçak yapı ile mücadele ve sağlıklı kentleşme konusunda 3194 sayılı İmar Kanunu ile belediyelere önemli görev ve sorumluluklar yüklenmiştir. Belediyeler, kamuoyunda “kaçak yapı” olarak bilinen İmar Kanunu’na aykırı yapılaşma ile mücadele edebilmek için gerekli yaptırım gücüne sahip kamu tüzel kişileridir.
Yetki alanı içerisinde kalan kaçak yapılaşmayı önleme ve mücadele etme görevi olan belediyelerin öncelikle kendi taşınmazları üzerinde hukuk dışı yapılaşmaya izin vermemesi beklenmektedir.
Gerek dosya üzerinden gerekse yerinde yapılan denetimler neticesinde belediye tarafından kiraya verilen taşınmazlarda imara aykırı yapıların olduğu belirlenmiştir. Söz konusu imara aykırı yapılardan 200 m2 ve üstündekilere ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
Taşınmazların mimari projesi ile fiili durum karşılaştırıldığında aşağıdaki tabloda da detayı verildiği üzere önemli miktarda hukuksuz yapılaşma olduğu görülmektedir.
Tablo 10: Belediyece Kiraya Verilen Taşınmazlar İçinde İmara Aykırı Yapılaşmalar Tablosu
| Sır a |
Kiraya Verilen Taşınmazın Cinsi | İlçe | Mahalle | Ada/ Parsel | Cadde/Sokak | Kapı No | İmarlı Yapı m2 |
İmarsız Yapı m2 |
| Sosyal Hizmet Binası, Eğitim Ve Dinlenme Tesisleri |
Seyhan | Cemalpaşa | 1017/74 | 68009 Sokak | 3.927 | |||
| Catering- Düğün Salonu- Çay Bahçesi | Yüreğir | Seyhan | 1160/671 | 12 Sokak | 3.318 | |||
| İşyeri( Lunapark) | Ceyhan | / | 2.560 | |||||
| Kır Lokantası | Karaisalı | 111/235 | Çevlik İbo Osman Cad. | |||||
| Düğün Salonu | Kozan | Tufanpaşa | 88/14 | Saimbeyli Cad. | 2.000 | |||
| Paintball Oyun Alanı | Yüreğir | 1160/671 | 12 Sokak | 2.Oca | ||||
| Dükkan | Seyhan | Arslandamı ( Yeşiloba) | 4443/89 | Turhan Cemal Beriker Blv. | 449/11 – Z12 |
| Dükkan | Seyhan | Arslandamı ( Yeşiloba) | 4443/89 | Turhan Cemal Beriker Blv. |
449/11 – Z08 |
|||
| Arsa(Depolma Amaçlı) | Seyhan | Sarıhamzalı | 2264/1 | 47103 Sokak | ||||
| Dükkan | Seyhan | Arslandamı ( Yeşiloba) | 4443/90 | Turhan Cemal Beriker Blv. |
449/12 – Z20 |
|||
| Lokal | Seyhan | Cemalpaşa | 675/8 | Kasım Gülek Cad. | 2.Şub | |||
| İşyeri( Komisyonevi) | Yüreğir | Sarıçam( Karşıyaka) |
9646/5 | Ihlamur Cad. | ||||
| İşyeri( Komisyonevi) | Yüreğir | Sarıçam( Karşıyaka) |
9646/5 | Ihlamur Cad. | 2.Oca |
Yapılan açıklamalar çerçevesinde belediye taşınmazları üzerindeki hukuka aykırı yapılarla ilgili İmar Kanun’u hükümlerinin acilen işletilmesi gerekmektedir.