|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir Belediyesi tarafından kiraya verilen bazı işyerlerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatına sahip olmadığını ortaya koymuştur. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 7. maddesi, büyükşehir belediyelerinin ruhsat verme ve denetleme yetkilerini belirlemektedir. Ayrıca, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 81. maddesi, belediye sınırları içinde işyeri açma izni harcının alınmasını zorunlu kılmaktadır. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in 4. maddesinde, yetkili idare tanımlanmakta ve işyeri açma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı vurgulanmaktadır.
Denetim sonuçlarına göre, Büyükşehir Belediyesi tarafından kiraya verilen 244 işyerinden 123’ünün ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiği tespit edilmiştir. Bu durum, işyeri açma izni harcının bu işletmelerden tahsil edilmediğini göstermektedir. İlgili mevzuat gereği, ruhsatsız işyerlerinin kapatılması ve ruhsatlandırılmasının sağlanması gerekmektedir. Bu bağlamda, ruhsat işlemlerinin düzenlenmesi ve gerekli harçların tahsil edilmesi, belediyenin sorumlulukları arasında yer almaktadır. |
BULGU: Kiraya Verilen Bazı İşyerlerinin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının Bulunmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdare tarafından kiraya verilen ruhsata tabi bazı işyerlerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığı görülmüştür
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinde; büyükşehir belediyesi tarafından yapılan veya işletilen alanlardaki işyerlerine büyükşehir belediyesinin sorumluluğunda bulunan alanlarda işletilecek yerlere ruhsat vermek ve denetlemek büyükşehir belediyelerinin görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri açma izni harcı” başlıklı 81’inci maddesinde; “Belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir işyerinin açılması “İşyeri Açma İzni Harcına” tabidir.” denilmektedir.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yetkili idarenin tanımı yapılmıştır. Buna göre; “Yetkili idare: Belediye sınırları ve mücavir alanlar dışı ile kanunlarda münhasıran il özel idaresine yetki verilen hususlarda il özel idaresini, büyükşehir belediyesi sınırları içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesini…” ifade etmektedir.
Aynı Yönetmelik’in “İşyeri açılması” başlıklı 6’ncı maddesinde; “Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır. (…) ” hükümlerine yer verilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre; büyükşehir belediyesi tarafından yapılan veya işletilen alanlardaki işyerlerini büyükşehir belediyesinin sorumluluğunda bulunan alanlarda işletilecek yerleri ruhsatlandırmak ve denetlemek büyükşehir belediyelerinin görev ve yetkileri arasındadır. Söz konusu işletmeler için büyükşehir belediyelerinden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz.
İdarenin ruhsat işlemlerinin incelenmesi neticesinde; İdare tarafından kiraya verilen ve işletme hakkı devredilen ruhsata tabi 244 işyerinden 123 adedinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyette bulunduğu dolayısıyla bu işyerlerinden işyeri açma izni harcı tahsil edilmediği tespit edilmiştir.
Sonuç itibarıyla; işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösteren işyerlerinin ruhsatlandırılmasının sağlanması ve bu işyerlerinden işyeri açma izni harcı tahsil edilmesi gerekmektedir.