|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı kiraya verilen işyerlerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyet gösterdiğini ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 81. maddesi, belediye sınırları içinde bir işyerinin açılabilmesi için işyeri açma izni harcına tabi olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, 10.08.2005 tarihli İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, yetkili idarelerin ruhsat işlemlerini yürütme sorumluluğunu belirlemiştir. Bu çerçevede, ruhsat alınmadan işyeri açılması ve çalıştırılması mümkün değildir.
Denetim raporunda, belediyenin mülkiyetinde bulunan ve ihale yoluyla kiraya verilen 80 işyerinden 17’sinin ruhsatsız olarak faaliyette bulunduğu tespit edilmiştir. Bu durum, işyeri açma izni harcının da tahsil edilmediğini göstermektedir. Kamu İdaresi, ruhsatlandırma sürecinin başlatıldığını ve gerekli işlemlerin yapıldığını ifade etmiştir. Ancak, ruhsat olmadan faaliyet gösteren işyerlerinin ruhsatlandırılması ve bu işyerlerinden işyeri açma izni harcının tahsil edilmesi gerekliliği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Kiraya Verilen Bazı İşyerlerinin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının Bulunmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye tarafından kiraya verilen ruhsata tabi bazı işyerlerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyette bulunduğu görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri açma izni harcı” başlıklı 81’inci maddesinde; “Belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir işyerinin açılması “İşyeri Açma İzni Harcına” tabidir.” denilmektedir.
10.08.2005 tarihli ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yetkili idarenin tanımı yapılmıştır. Buna göre; “Yetkili idare: Belediye sınırları ve mücavir alanlar dışı ile kanunlarda münhasıran il özel idaresine yetki verilen hususlarda il özel idaresini, büyükşehir belediyesi sınırları içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesini, bunların dışında kalan hususlarda büyükşehir ilçe belediyesini, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediyeyi…” denildiğinden, ruhsat işlemlerine ilişkin yetkinin ilgili belediyede olduğu anlaşılmaktadır.
Aynı Yönetmelik’in “İşyeri açılması” başlıklı 6’ncı maddesinde; “Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır. (.)” hükümlerine yer verilmiştir.
Yukarıda belirtilen hükümlere göre; belediyenin sorumluluğunda bulunan alanlarda işletilecek yerleri ruhsatlandırmak ve denetlemek belediyenin görev ve yetkileri arasında yer almaktadır. Söz konusu işletmeler için usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılması ve çalıştırılması ise mümkün bulunmamaktadır.
İdarenin mülkiyetinde bulunan ve ihale yoluyla kiraya verdiği toplam 80 işyerinden 17’sinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyette bulunduğu dolayısıyla bu işyerlerinden işyeri açma izni harcının da tahsil edilmemiş olduğu görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyette bulunan işyerleri için gerekli işlemlerin yapıldığı, ruhsatlandırma çalışmalarının ise başlatıldığı belirtilmektedir.
Sonuç olarak, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösteren işyerlerinin ruhsatlandırılması ve bu işyerlerinden işyeri açma izni harcının tahsil edilmesi gerekmektedir.