|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, kiraya verilen idare taşınmazlarının yıllık kira bedeli artışlarının sözleşme hükümlerine aykırı olarak belirlendiğini ortaya koymuştur. İlgili sözleşmelerde, yıllık kira artışının nasıl hesaplanacağına dair belirli maddeler bulunmaktadır. Bu maddelere göre, ilk yıl kira bedeli ihale bedeli olarak belirlenirken, sonraki yıllarda artış, bir önceki yılın aralık ayı ve aynı ayın tüketici fiyat endeksi (TÜFE) oranlarına göre hesaplanmalıdır. Ancak yapılan incelemeler, 147 taşınmazın kira bedeli artışlarının, iki yıl öncesine ait verilerle belirlendiğini göstermektedir.
Bu hatalı uygulama, 2022 yılı sonunda kira bedel tahakkuklarının 781.253,39 TL eksik gerçekleşmesine yol açmıştır. Denetim bulguları sonrasında, idare, kiraya verilen taşınmazların kira artışlarının sözleşme hükümlerine uygun şekilde yapılacağına dair açıklamalarda bulunmuştur. Ancak, hatalı uygulamanın düzeltilmesine yönelik gerekli belgeler ve tahakkuk kayıtları sunulmamıştır. Sonuç olarak, kiraya verilen taşınmazların kira artışlarının sözleşme hükümlerine uygun bir biçimde gerçekleştirilmesi ve hatalı kira bedel tahakkuklarının yol açtığı zararın telafi edilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Kiraya Verilen İdare Taşınmazlarının Yıllık Kira Bedeli Artışlarında Sözleşme Hükümlerine Uyulmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kiraya verilen taşınmazların yıllık kira artış oranlarının, şartname ve sözleşme hükümlerine aykırı olarak belirlendiği görülmüştür.
İdareye ait taşınmazların kiralanması kapsamında düzenlenen sözleşmelerde yer alan, yıllık kira artışının nasıl yapılacağına ilişkin ilgili maddelerde; “İlk yıl kira bedeli ihale bedeli olup, takip eden yıllar kira bedelleri ise bir önceki yıl kira bedeline; (Bir önceki yılın aralık ayı tüketici fiyat endeksine (TÜFE) göre 12 aylık değişim oranı ve bir önceki yılın aynı ayının TÜFE oranına göre 12 aylık değişim oranlarından, değişim oranları en yüksek olan) TÜFE uygulanmak sureti ile hesaplanır.” ifadesine yer verilmiştir.
Buna göre; İdare tarafından, kiraya verilen taşınmazlara ilişkin olarak kira artışı yapılacağı dönem, içinde bulunulan yıldan önceki yılın aralık ayı TÜFE oranına göre 12 aylık değişim oranı ile içinde bulunulan yıldan önceki yılın aynı ayının TÜFE oranına göre 12 aylık değişim oranını karşılaştırılacak ve kira bedeli artışlarında yüksek olan oran uygulanacaktır.
Yapılan incelemede, kiraya verilen 147 adet taşınmazın kira bedeli artış oranının, içinde bulunulan yıldan bir önceki yılın verileri esas alınarak belirlenmesi gerekirken, iki yıl önceki veriler dikkate alınarak belirlendiği tespit edilmiştir. Bu durum, 2022 yılı sonu itibarıyla kira bedel tahakkuklarının 781.253,39 TL eksik gerçekleşmesine neden olmuştur.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından, kiraya verilen taşınmazlara ilişkin kira artışlarının sözleşme hükümlerine uygun şekilde yapılmaya başlanıldığı ifade edilmiştir.
İdare tarafından hatalı uygulamanın düzeltilmesine ilişkin gerekli işlemlere başlanıldığı belirtilmekle birlikte, cevap ekinde düzeltmeye ilişkin belge ve tahakkuk kayıtlarına yer verilmemiştir.
Sonuç olarak, hatalı kira bedel tahakkukları neticesinde oluşan zarara yönelik gerekli işlemlerin yapılması ve kiraya verilen taşınmazlara ilişkin kira artışlarının sözleşme hükümlerine uygun şekilde uygulanması gerekmektedir.