|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite tarafından kiraya verilen işletmelerin ruhsat almadan faaliyet gösterdiğini ve bu durumun kira sözleşmelerindeki hükümlerle çeliştiğini ortaya koymuştur. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’e göre, belediye sınırları içinde faaliyet gösterecek işletmelerin ilgili belediyeden ruhsat alması zorunludur. Ancak, üniversite ile kiracılar arasında yapılan kira sözleşmelerinin 7. maddesi, ruhsat alınmaması durumunda sözleşmenin feshedilmesini ve kesin teminatın gelir kaydedilmesini öngörmektedir.
Denetimlerde, kiraya verilen işletmelerin çoğunun ruhsat almadığı ve buna rağmen sözleşme hükümlerinin uygulanmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, ruhsat eksikliği olan kiracılara ihtar yazısı göndererek ruhsatlarını en kısa sürede almalarını talep etmiştir. Ancak, bu durumun yeterli olmadığı ve ruhsat alınmadığı takdirde kira sözleşmelerinin hükümlerinin etkin bir şekilde uygulanması gerektiği vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, üniversitenin kiracıların ruhsat durumlarını düzenli olarak takip etmesi ve ruhsat alamayan işletmelere ait kira sözleşmelerinin feshedilmesi gerekmektedir. Bu süreç, kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve hesap verme sorumluluğu açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Kiraya Verilen İşletmelerin Ruhsat Almadan Çalışmasına Karşın Sözleşme Hükümlerinin Uygulanmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversite tarafından kiraya verilen işletmelerin, işletme ruhsatı almadan çalışmasına karşın kira sözleşmelerinde belirtilen sözleşme hükümlerinin uygulanmadığı görülmüştür.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin (a) bendinde yer verilen yetkili idare tanımına göre belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde işyerlerinin açılıp faaliyet gösterilmesi için ilgili belediyeden işyeri açma ve çalışma ruhsatının alınması gerekmektedir.
Üniversite ile üniversiteye ait işletmeleri kiralayanlar arasında akdedilen kira sözleşmelerinin 7’nci maddesinde işletmenin ruhsat alamaması durumunda her ne nedenle olursa olsun işletme ruhsatının iptal edilmesi veya üst üste iki taksidin vadesinde ödenmemesi hâllerinde kira sözleşmesinin, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 62’nci maddesine göre tebligat yapmaya gerek kalmaksızın idarece feshedilerek, kesin teminatın gelir kaydedileceği ve cari yıl kira bedelinin yüzde yirmi beşinin tazminat olarak tahsil edileceği belirtilmiştir.
Buna göre kiracıların, işletme ruhsatlarını alıp almadıklarının Üniversite tarafından takip edilmesi ve ruhsat alamayan işletmelere ait kira sözleşmelerinin feshedilerek kesin teminatlarının gelir kaydedilmesi ayrıca cari yıl kira bedellerinin yüzde yirmi beşinin tazminat olarak alınması gerekmektedir.
Diğer yandan, 5018 Sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun; “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların kaynakların kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır.
Denetimlerde; üniversite tarafından kiraya verilen işletmelerin tamamının işletme ruhsatını almadığı halde sözleşmede yer alan hükümlerin uygulanmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresinin cevabında, ruhsatı eksik olan kiracılara iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarını en kısa sürede almaları konusunda ihtar yazısı gönderildiği belirtilmiştir.
Bu itibarla söz konusu işletmelerin; işletme ruhsatlarını almalarının sağlanması, ruhsat alamamaları durumunda ise kira sözleşmelerinde belirtilen hükümlerin uygulanması gerekmektedir.