ÖZET: Kiraya verilen işyerlerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından kiralanan işyerlerinin ruhsatsız olarak işletildiğini ortaya koymaktadır. 10.08.2005 tarihli İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in 2. maddesi, ruhsatlandırma ve denetim süreçlerinin belediyelere ait olduğunu belirtmektedir. Yönetmelik, işyeri açma ve çalışma ruhsatının, yetkili idareler tarafından verilen bir izin olduğunu vurgulamaktadır.

Denetimlerde, kiraya verilen 20 işyerinin ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiği belirlenmiştir. Bu durum, ilgili yönetmelik hükümlerinin yeterince uygulanmadığını göstermektedir. Ayrıca, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 81. maddesi, işyeri açma izni harcının ödenmesini zorunlu kılmaktadır. Denetim sonrası, Kamu İdaresi’nin bu konuda gerekli işlemleri başlattığı bildirilmiştir.

Sonuç olarak, kiraya verilen işyerlerinin ruhsatlandırma işlemlerinin, ilgili yönetmelik çerçevesinde tamamlanması ve ruhsat harcının tahakkuk ve tahsilat süreçlerinin gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir.

BULGU: Kiraya Verilen İşyerlerinin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Olmadan Faaliyet Göstermesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdare tarafından kiraya verilen işyerlerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatları olmadan faaliyet gösterdikleri görülmüştür.

10.08.2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in 2’nci maddesinde; bu Yönetmelik’in, sıhhî ve gayrisıhhî işyerleri ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatlandırılması ve denetlenmesine dair iş ve işlemleri kapsadığı, 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde yetkili idarenin belediyeler olduğu, (n) bendinde ise; işyeri açma ve çalışma ruhsatının yetkili idareler tarafından bu Yönetmelik kapsamındaki işyerlerinin açılıp faaliyet göstermesi için verilen izin olduğu ifade edilmiştir.

Aynı Yönetmelik’in “İşyeri açılması” başlıklı 6’ncı maddesi ile yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılıp çalıştırılamayacağı hükme bağlanmıştır.

Ayrıca 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri açma izni harcı” başlıklı 81’inci maddesinde de belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir işyeri açılmasının işyeri açma izni harcına tabi olduğu belirtilmiştir.

İdare tarafından kiraya verilen taşınmazlara yönelik yerinde yapılan denetimlerde, kiraya verilen 20 adet işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiği ve yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümlerinin uygulanması noktasında İdarenin gerekli dikkati göstermediği tespit edilmiştir.

Denetim tespiti sonrasında, Kamu İdaresi tarafından bulgu konusu hususta gerekli işlemlerin yapılmaya başlandığı belirtilmiştir.

Sonuç olarak, İdare tarafından kiraya verilen işyerlerine yönelik anılan Yönetmelik hükümleri doğrultusunda ruhsatlandırma işlemlerinin tamamlanması ve bahsi geçen ruhsat harcına ilişkin tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin yerine getirilmesi gerekmektedir.