Kiraya verilen taşınmazın bedel tespitine ilişkin kanıtlayıcı belgelerin dosyasında bulunmaması (Sayıştay)

Aydın Belediyesi ile kiracılar arasında imzalanan maktu kira sözleşmelerinin ilgili maddelerinde:

“ Sözleşme süresinin bitimi veya süresinden evvel iptali halinde tebligatı müteakip 15 gün içerisinde tahliye edilir. Kurallara kiracı tarafından riayet edilmediği takdirde 08.09.1983 tarih, 2886 sayılı Yasanın 62’nci maddesine göre işlem yapılır. Gerektiğinde ihtilafların hal merci Aydın icra daireleri ve mahkemeleridir.” Hükümleri yer almaktadır.

Aydın Belediyesinde yaptığımız incelemeler neticesinde; İdare tarafından kiraya verilmiş yerlerden bir kısmında yukarıda yer alan sözleşme hükümlerine uyulmadığı, sözleşme süresi bitmiş olan kiracıların tahliye edilmediği, kiralanan yerlerdeki tadilatlar için Belediyeden izin alınmadığı, tahliye edilmeyen ve sözleşmeye aykırı hareket eden kiracılar ile imzalanmış olan sözleşmelerin feshedilmediği tespit edilmiştir. 

Örneğin; Aydın ili merkezinde Adnan Menderes Bulvarı üzerinde Belediyenin mülkiyetinde

“kafeterya ve düğün salonu” olarak yer alan taşınmazı için yapılan sözleşmenin süresi 03.12.2011 tarihinde sona ermiştir. Sözleşme süresi dolan bu yerin tekrar ihale yoluyla kiraya verilmesi gerekirken kiracı tarafından kiralanan bu taşınmaz boşaltılarak İdareye teslim edilmemiş ve kiracı fuzuli şagil durumuna düşmüştür. Buna rağmen İdare tarafından sözleşme tek taraflı olarak feshedilmemiştir. Daha sonra meclis üyelerinden oluşan bir komisyon tarafından kiracıya ecrimisil olarak nasıl ve hangi şartlar için belirlendiği anlaşılamayacak biçimde bir tutar belirlenmiş ve iki yılı aşkın bir süre boyunca kira yerine ecrimisil alınarak işlem yapılmıştır.

Ayrıca Belediye tarafından gayrimenkullerin tahmini bedellerinin kıymet takdir komisyonu tarafından nasıl yapıldığına ilişkin herhangi bir bilgi ve belgenin (ticaret odası, bilirkişi tahmin bedeli vb) ihale işlem dosyalarında bulunmadığı tespit edilmiştir.

2886 sayılı Devlet İhale Yasasının “Tahmin edilen bedelin tespiti” başlıklı 9’uncu maddesinde: 

“Tahmin edilen bedel, idarelerce tespit edilir veya ettirilir. İşin özelliğine göre gerektiğinde bu bedel veya bu bedelin hesabında kullanılacak fiyatlar belediye, ticaret odası, sanayi odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulur. Tahmin edilen bedel, bunun dayanaklarının da eklendiği bir hesap tutanağında gösterilir ve asıl evrak arasında saklanır. Bu bedel gerektiğinde ihale komisyonlarınca tahkik ettirilir.

Ancak, yapım işlerinde bu işler için kanunların verdiği yetkiye dayanılarak ilgili dairelerce tespit edilmiş birim fiyatları varsa, bunlar uygulanır. ”  Denilmektedir.

 Yukarıdaki açıklamalar ve mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere; kira sözleşmelerinde yer alan ve açıkça ihlal edilen durumlar için yine kira sözleşmesinde yer alan ve her iki tarafı bağlayan hükümlerin yerine getirilmemesi ile gayrimenkuller için tahmin edilen bedelin, 2886 sayılı Yasa hükümlerine uygun şekilde yapılmaması mevzuata aykırıdır.

            Kamu idaresi cevabında: 

   Belediye kullanımındaki taşınmazların idaresi ile ilgili Emlak İstimlak Daire Başkanlığının kurulmuş olduğu, taşınmaz yönetiminin bu dairenin teşkilatlanması ile birlikte yapılacağı ve ecrimisil alınan yerlerin tamamı için ihaleye çıkılacağı belirtilmiştir. Ayrıca yeni dönemde tespitimiz doğrultusunda ilgili meslek odalarından da bedel tespitine ilişkin fiyat sorgulaması yapılacağı belirtilmektedir.  

 Sonuç olarak: Her ne kadar İdare tarafından yapılan hataların düzeltileceği ve mevzuata uygun haraket edileceği bildirilmişse de konunun takibi 2014 yılı için denetim ekibi tarfından yapılabilecektir.