|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversitelerin kiraya verdikleri taşınmazlar ile bu kiralardan elde edilen gelirlerin mevzuata uygun bir şekilde nazım hesaplarda kaydedilmediğini ortaya koymuştur. 23 Aralık 2014 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde, 8 Ocak 2018 tarihinde yapılan değişiklikle, kiraya verilen taşınmazların ve kira gelirlerinin izlenmesine yönelik yeni hesaplar ihdas edilmiştir. Bu hesaplar arasında 990, 993 ve 999 numaralı hesaplar yer almakta olup, kiralama işlemlerinin doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesi için gerekli düzenlemeleri içermektedir.
Yönetmelik gereğince, kiraya verilen taşınmazların kayıtlı değerleri 990 no.lu hesaba borç, 999 no.lu hesaba alacak olarak kaydedilmelidir. Ayrıca, tahsil edilecek kira gelirleri ise 993 no.lu hesaba borç, 999 no.lu hesaba alacak olarak işlenmelidir. Ancak, yapılan incelemeler sonucunda üniversitenin bu hesapları kullanmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, kiraya verilen taşınmazlar ve kira gelirlerinin izlenmesi açısından önemli bir eksiklik olarak değerlendirilmekte ve bilançoda hatalara yol açabileceği düşünülmektedir. |
BULGU: Kiraya Verilen Taşınmazlar ile Taşınmaz Kiralama Gelirlerinin Nazım Hesaplarda İzlenmemesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversite tarafından kiraya verilen taşınmazlar ile taşınmaz kiralama gelirlerinin mevzuata uygun şekilde nazım hesaplarda muhasebeleştirilmediği tespit edilmiştir.
23.12.2014 tarihli ve 29214 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde, 08.01.2018 tarihinde yapılan değişiklikle; 990 Kiraya Verilen, İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabı, 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabı ve 999 Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabı ihdas edilmiştir. Bu doğrultuda 24.02.2018 tarih ve 30342 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in 69’uncu maddesi ile de Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne 533/B, 533/C, 533/Ç, 533/D ve 533/G Ek maddeleri eklenmek suretiyle söz konusu hesapların niteliği ve işleyişi açıklanmıştır.
Buna göre kiraya verilen taşınmazlar sözleşmenin başında kayıtlı değerleri üzerinden 990 no.lu hesaba borç, 999 no.lu hesaba alacak; diğer taraftan toplam kira gelirleri tahsil edileceği yıllara göre 993 no.lu hesaba borç, 999 no.lu hesaba alacak kaydedilecektir. Dönem sonlarında 993 no.lu hesap, yardımcı hesaplar bazında güncellenecek; kira gelirleri tahsil edildikçe 993 ve 999 no.lu hesaplara ters kayıt yapılacak; kira gelirlerinin tamamı tahsil edilince de 990, 993 ve 999 no.lu hesaplar ters kayıtlarla kapatılacaktır.
Üniversitenin kiralamalara ilişkin kayıtları incelendiğinde ilgili hesapların kullanılmadığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak kiraya verilen taşınmazlar ile taşınmaz kiralama gelirlerinin yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda bilgi verme ve izleme fonksiyonu olan söz konusu nazım hesaplar kullanılarak muhasebeleştirilmemesi nedeniyle bahsi geçen hesaplar yönüyle Bilançoda hataya neden olunduğu değerlendirilmektedir.