|
ÖZET: Üniversite yerleşkelerinde kiraya verilen taşınmazlarla ilgili yapılan incelemelerde, açık kullanım alanlarının ihale süreçlerine dahil edilmediği tespit edilmiştir. Bu durum, rekabetin ve saydamlığın sağlanmasında eksiklikler yaratmaktadır. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı maddesi, ihalelerde açıklık ve rekabetin esas olduğunu vurgulamaktadır. Ancak, kiralama süreçlerinde yalnızca kapalı alanların dikkate alınması, açık alanların ihale şartnamesinde belirtilmemesi, bu ilkelerin ihlaline yol açmaktadır.
Yapılan değerlendirmelerde, üniversitenin kiraya verdiği dükkanların yalnızca kapalı alanları üzerinden ihale yapıldığı ve açık alanların kiracılar tarafından kullanıldığı belirlenmiştir. Bu durum, teklif vermek isteyen adayların karar verme süreçlerini olumsuz etkilemekte ve açık alanların işgaline neden olmaktadır. Ayrıca, açık alanların ihale süreçlerine dahil edilmemesi, taşınmazların muhammen bedellerinin belirlenmesinde de sorunlar yaratmaktadır. Kamu İdaresi, bu bulgulara katıldığını ve gelecekteki taşınmaz kiralamalarında gerekli düzenlemelerin yapılacağını belirtmiştir. Kaynakların etkin kullanımı ve rekabetin artırılması amacıyla, kiralanacak taşınmazlara ilişkin açık alanların belirlenmesi ve bu alanların muhammen bedellerin hesaplanmasında dikkate alınması önem arz etmektedir. İhalelerin tüm kullanım alanlarını kapsayacak şekilde gerçekleştirilmesi, saydamlık ve rekabetin sağlanması açısından gereklidir. |
BULGU: Kiraya Verilen Taşınmazlarda Açık Kullanım Alanlarının İhale Konusu Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Üniversite yerleşkelerinde kiraya verilen yerlere ilişkin ihalelerde, işletme sahiplerine kullandırılması düşünülen açık alanların ihaleye konu edilmemesi nedeniyle rekabetin ve saydamlığın sağlanmadığı görülmüştür.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu “İlkeler” başlıklı 2’nci maddesinde, bu Kanun’un yürütülmesinde, ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve ihalede açıklık ve rekabetin sağlanmasının esas olduğu hükme bağlanmıştır.
Yukarıdaki mevzuat hükmünde ifade edildiği üzere, taşınmaz kiralamalarında rekabetin ve saydamlığın sağlanması gerekmektedir. Ayrıca kiralanacak taşınmazlara ilişkin kullandırılacak açık alanların belirlenmesi rekabetin ve saydamlık kriterlerinin gereği olmasının yanı sıra taşınmazın muhammen bedelinin İdarece tespit edilmesinde de dikkate alınması gereken bir husustur.
Yapılan incelemelerde, Üniversite tarafından yerleşkelerde bulunan dükkanların kiraya verilmesinde sadece kapalı alanlar üzerinden ihalelerin yapıldığı ve sözleşmelerin bu kapalı alanların metrekaresi üzerinden imzalandığı, diğer yandan açık alanların da kiracılar tarafından kullanıldığı tespit edilmiştir.
Taşınmaz kiralamalarında kullandırılacak açık alanların belirlenmemesi, Kanun’un temel ilkelerinden olan rekabet ve saydamlık ilkelerine aykırıdır. Şöyle ki, ihale sürecinde teklif sunmak isteyen istekliler Üniversitenin sunmuş olduğu teknik şartnameye göre kendilerini konumlandırmakta, ihaleye teklif verip vermeme noktasında Üniversitenin ortaya koymuş olduğu şartlara göre karar vermektedir. Yani Üniversite taşınmazlarının kiralanmasında taşınmazların açık alanlarının şartnamede belirtilmemesi istekliler tarafından verilecek teklifleri etkilemektedir. Ayrıca bu durum, taşınmazların açık alanlarının işgaline yol açmakta ve bu uygulamanın yerleşik hale gelmesine sebep olmaktadır.
Kamu İdaresi cevabında bulguya iştirak edilerek bundan sonraki taşınmaz kiralamalarında bulgu konusu tespit doğrultusunda işlem tesis edileceği belirtilmiştir.
Kaynakların verimli kullanılması, ihalelerde rekabetin ve saydamlığın sağlanması amacıyla; kiralanan taşınmazlara ilişkin açık alanların belirlenmesi, muhammen bedellerin bu alanlar göz önüne alınarak hesaplanması ve ihalelerin tüm kullanım alanlarını içerecek şekilde yapılması gerekmektedir.