|
ÖZET: Kiraya verilen taşınmazların bazıları, kiracılar tarafından sigorta yaptırılmadığı için sorunlar yaşanmaktadır. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir Belediyesi İdaresi tarafından kiraya verilen taşınmazların bir kısmında, sözleşmelerde belirtilmesine rağmen kiracıların sigorta işlemlerini yerine getirmediğini ortaya koymuştur. Kira sözleşmesinin “Sigorta” başlıklı 17. maddesinde, kiracıların taşınmazları çeşitli tehlikelere karşı sigortalaması gerektiği ve poliçenin idareye sunulması gerektiği vurgulanmaktadır. Ancak, yapılan incelemelerde, kiraya verilen 650 taşınmazdan yalnızca 12’sinin sigortalandığı, diğerlerinin ise sigortasız kaldığı tespit edilmiştir.
İdare, kiracılara sigorta yaptırmaları için bildirimde bulunduğunu, bazı kiracılardan geri dönüş aldığını belirtmiş, ancak sigorta yaptırmayanlar hakkında herhangi bir yaptırım uygulayamadığını ifade etmiştir. Bununla birlikte, sözleşmenin 22. maddesi gereğince, kiracıların yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda fesih hükümlerinin devreye girmesi gerektiği düşünülmektedir. Türk Borçlar Kanunu’nun ilgili maddeleri, sözleşme hükümlerine uyulmadığı takdirde taraflar arasında anlaşma yapılmasının esas olduğunu ve dava süreçlerinin işletilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. |
BULGU: Kiraya Verilen Taşınmazların Bazılarında Kiracı Tarafından Sigortalarının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdare tarafından kiraya verilen taşınmazların bazılarında sözleşmesinde hüküm olmasına rağmen kiracılar tarafından sigorta işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür.
İdare ile kiracılar arasında imzalanan matbu kira sözleşmesinin “Sigorta” başlıklı 17’nci maddesinde;
“Kiracı taşınmazda sabotaj, yangın gibi tehlikelere karşı her türlü tedbiri alacak, Ayrıca her türlü yangın, doğal afet ve kazaya karşı İBB adına sigorta yaptırıp, poliçenin bir örneğini idareye verecektir. Sözleşmenin uzatılması halinde hiçbir ihtara gerek olmaksızın yeni dönem için de sigorta yaptırıp poliçesini getirecektir. Aksi takdirde doğacak zararı tazmin etmekle yükümlüdür.” denilmektedir.
Aynı sözleşmenin “Sözleşme Feshi” başlıklı 22’nci maddesinde ise;
“Sözleşme yapıldıktan sonra, kiracının taahhüdünden vazgeçmesi veya yükümlülüklerini şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi üzerine İBB, En az 10 (on) gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatı geliri kaydedilir ve sözleşme feshedilerek, hesaba genel hükümlere göre tasfiye edilir.”düzenlemesi yer almaktadır.
Yapılan incelemede, İdareye ait olup kiraya verilen toplam 650 taşınmazın birçoğunun kiracı tarafından sigortalanmadığı; yalnızca İstanbul Bayrampaşa Sebze ve Meyve Halinde kiraya verilen 67 adet taşınmazdan sadece 12 tanesinin sigortalarının yapıldığı, diğerlerinin yapılmadığı ve İdarece bunların takibinin yapılmayarak gerekli yaptırımların uygulanmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; kiracılara yönelik sözleşme kapsamında sigortaların yaptırılması yönünde bildirimlerin yapıldığı, bazılarından geri dönüşün sağlandığı ancak sigorta işlemlerini yaptırmayan kiracılara yönelik Sözleşmenin “Sigorta” başlıklı 17’nci maddesinde yer alan Aksi takdirde doğacak zararı tazmin etmekle yükümlüdür.” hükmünden dolayı herhangi bir yaptırım uygulanamadığı ifade edilmiştir.
İdare tarafından her ne kadar yaptırımların yapılamadığı ifade edilmiş olsa da yukarıda da belirtilen Sözleşme’nin 22’nci maddesinde belirtilen, “…yükümlülüklerini şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi” hükmüne uygun olarak fesih hükümlerinin uygulanması gerektiği düşünülmektedir.
Sonuç olarak, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 344’üncü maddesinin birinci fıkrasına göre taraflar arasında anlaşma yapılmasının esas olduğu, Sözleşme hükümlerine aykırılık halinde yine aynı Kanun’un 316’ncı maddesine yer alan dava süreçlerinin işletilmesi gerektiği düşünülmektedir.