|
ÖZET: Kiraya verilen taşınmazların ısınma bedellerinin hesaplanmasında yapılan hatalar, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ele alınmıştır. Denetimlerde, kiralama sözleşmelerinde belirtilen hükümler yerine, Kamu Konutları Yönetmeliği çerçevesinde belirlenen 418 Sıra No.lu Milli Emlak Genel Tebliği hükümlerinin uygulandığı tespit edilmiştir. Türk Borçlar Kanunu’nun ilgili maddeleri, kiracıların ısıtma, aydınlatma ve su gibi giderlere katlanma yükümlülüğünü vurgularken, Hazine taşınmazlarının kiralanmasına dair düzenlemeler de dikkate alınmalıdır.
Denetimlerde, müstakil ısınma tesisatı ve süzme sayacı bulunmayan 29 taşınmazın kiralama sözleşmeleri incelenmiştir. Bu taşınmazlarda, ısınma giderlerinin hesaplanmasında, doğal gaz faturalarının toplam tutarının, ısıtılan alanın m²’sine bölünmesiyle elde edilen birim fiyat üzerinden tahsil edildiği görülmüştür. Ancak, bu hesaplamalarda Kamu Konutları Yönetmeliği yerine Borçlar Kanunu ve Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik hükümlerinin uygulanması gerektiği belirtilmiştir. Sonuç olarak, kiraya verilen taşınmazların ısınma bedellerinin mevzuata uygun bir biçimde belirlenmesi ve tahsil edilmesi önem arz etmektedir. Bu bağlamda, tesisatların müstakil hale getirilmesi veya süzme sayaçların kurulması gibi önlemler alınmalı; aksi takdirde uzman bir heyet aracılığıyla ısınma bedellerinin tespit edilmesi gerekmektedir. Kamu İdaresi, tespit edilen sorunlarla ilgili gerekli adımları atmaya başlamıştır. |
BULGU: Kiraya Verilen Taşınmazların Isınma Bedelinin Hatalı Hesaplanması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Taşınmaz kiralamalarında yükleniciden tahsil edilmesi gereken ısınma tüketim bedellerinin hesaplanmasında sözleşme hükümleri yerine Kamu Konutları Yönetmeliği kapsamındaki kamu konutlarının 2024 yılı aylık kira bedellerinin tespitine ilişkin usul ve esasları belirlemek için çıkarılmış 418 Sıra No.lu Milli Emlak Genel Tebliği hükümlerinin uygulandığı görülmüştür.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun “Uygulama alanı” başlıklı 339’uncu maddesinde Kamu kurum ve kuruluşlarının, hangi usul ve esaslar içinde olursa olsun yaptıkları bütün kira sözleşmelerinde konut ve çatılı işyeri kiralarına ilişkin hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un “Kullanım giderleri” başlığını taşıyan 341’inci maddesinde, kiracı, konut ve çatılı işyeri kiralarında, sözleşmede aksi öngörülmemişse veya aksine yerel âdet yoksa, ısıtma, aydınlatma ve su gibi kullanma giderlerine katlanmakla yükümlü olacağı düzenlenmiştir.
Hazine taşınmazlarının kiralanmasıyla ilgili hükümler ise, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Tarihi ve bedii değeri olmayan taşınmaz mallarla ilgili işlemler” başlıklı 74’üncü maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik ile düzenlenmiştir.
Yönetmelik’in “Tahsisli ve kiralanmış yerlerdeki işlemler” başlıklı 70’inci maddesinin 2’nci bendinde kiralanan yerlerin elektrik, su, doğalgaz, ısınma tesisatı mümkünse binanın genel tesisatından ayrılır, tesisatın teknik bakımdan müstakil hâle getirilmesinin mümkün olmaması hâlinde, tahmin edilen bedelin tespit ve takdirinde elektrik, su, doğalgaz ve ısınma giderleri de ayrıca belirlenir hükümleri yer almaktadır.
Denetimlerde, müstakil ısınma tesisatı ve süzme sayacı bulunmayan yerlere ait 29 adet taşınmazın kiralama sözleşmeleri incelendiğinde, bu yerlerdeki işletmelerin ısınma giderlerinin ısıtma sezonu süresince Üniversiteye fatura edilen doğal gaz aylık toplam tutarın, ısıtılan tüm mekânların toplam m2 alanına bölünmesiyle elde edilecek birim m2 fiyat işletmelerin ısıtılan toplam alanları ile çarpımı sonucu elde edilecek fiyat üzerinden tahsil edileceğinin düzenlendiği görülmüştür. Ancak, söz konusu işletmelerden tahsil edilen ısınıma giderlerinin hesaplanmasında sözleşme hükümleri yerine, 9/11/1983 tarihli ve 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu ve 84/8345 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Konutları Yönetmeliği kapsamındaki kamu konutlarının 2024 yılı aylık kira bedellerinin tespitine ilişkin usul ve esasları belirleyen 418 Sıra No.lu Milli Emlak Genel Tebliği hükümlerinin uygulandığı görülmüştür.
Üniversite tarafından yapılan taşınmaz kiralamalarında Kamu Konutları Yönetmeliği ve Yönetmelik kapsamında çıkarılan Milli Emlak Genel Tebliğinin kullanılması mevzuata uygun değildir. Isınma bedellerinin hesaplanmasında Borçlar Kanunu ile Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Dolayısıyla, taşınmazların ısınma giderleri için öncelikle tesisatın müstakil hale getirilmesi veya süzme sayaçların takılması hususunun göz önünde bulundurulması gerekmekte olup bunların mümkün olmaması durumunda konusunda uzman bir heyet marifetiyle ısınma bedellerinin tespit ve takdiri yoluna gidilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
Kamu İdaresince, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemlerin yapılmasına başlanıldığı belirtilmiştir.
Bu itibarla, Kurum tarafından kiraya verilen taşınmazların ısıtma bedellerinin mevzuat ve sözleşme hükümlerine uygun bir şekilde tespit ve tahsil edilmesinin sağlanması gerekmektedir.