|
ÖZET: Kiraya verilen taşınmazların kira sürelerinin, ihale yapılmadan uzatıldığı tespit edilmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre, belediyelerin kiraya verme işlemleri belirli usullere tabi olup, sözleşme süreleri dolan taşınmazların yeniden ihale edilmesi gerekmektedir. Kanun, ihalelerde açıklık ve rekabetin sağlanmasını amaçlamakta, ayrıca kiraya verilecek taşınmazların kira sürelerinin 10 yılı aşamayacağını belirtmektedir.
Türk Borçlar Kanunu’na göre, kamu idarelerinin yaptığı tüm kira sözleşmeleri, konut ve çatılı işyeri kiralarına ilişkin hükümlerle uyumlu olmalıdır. Bu çerçevede, kiraya verenin, 10 yıllık uzama süresi sonunda sözleşmeyi sonlandırabilmesi için belirli bildirim sürelerine uyması gerekmektedir. Ayrıca, 5393 sayılı Belediye Kanunu, taşınmazların kiraya verilmesinde encümenin ve belediye meclisinin yetkilerini düzenlemektedir. Yapılan denetimlerde, kira süresi dolmuş taşınmazların kiracıları, encümen kararlarıyla yeniden ihale yapılmaksızın kira sürelerini uzatabilmiştir. Bu durum, mevzuata aykırıdır ve kira süresi sona eren taşınmazların, ilgili kanun hükümlerine uygun olarak ihale edilmesi ve sözleşmelerin bu çerçevede düzenlenmesi gerekmektedir. |
BULGU: Kiraya Verilen Taşınmazların Kira Sürelerinin İhale Yapılmaksızın Uzatılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin mülkiyetinde bulunan ve kiraya verilen taşınmazlardan sözleşme süreleri dolanların, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre yeniden ihale yapılarak kiraya verilmesi gerekirken, encümen kararı ile kira sürelerinin uzatıldığı görülmüştür.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 1’inci ve 35’inci maddelerinde, belediyelerin kiraya verme işlemlerini bu Kanun hükümlerine ve sayılan ihale usullerine göre yapacağı belirtilmiştir. Kanun’un “İlkeler” başlıklı 2’nci maddesinde, amacının ihalede açıklık ve rekabetin sağlanması olduğu açıkça ifade edilmiştir. Aynı Kanun’un “Kiralarda sözleşme süresi” başlıklı 64’üncü maddesinde ise kiraya verilecek taşınır ve taşınmaz malların kira sürelerinin 10 yıldan çok olamayacağı belirtilmiştir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 339’uncu maddesinin ikinci fıkrasında, Kamu İdare ve kuruluşlarının, hangi usul ve esaslar içinde olursa olsun yaptıkları bütün kira sözleşmelerine Kanun’un konut ve çatılı işyeri kiralarına ilişkin hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş; 347’nci maddesinin birinci fıkrasında, 10 yıllık uzama süresi sonunda, bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunmak koşuluyla, kiraya verenin herhangi bir sebep göstermeksizin sözleşmeye son verebileceği düzenlenmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 18’inci ve 34’üncü maddelerinde; taşınmazların üç yılı geçmemek üzere kiraya verilmesine belediye encümeninin, üç yıldan fazla süreyle kiraya verilmesine Belediye Meclisinin yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede, kira süresi dolmuş olup taşınmazı kullanmaya devam etmek isteyen kiracıların kira sürelerinin yeniden ihale yapmaksızın encümen kararlarıyla uzatıldığı görülmüştür.
Bu itibarla, kira süresi biten taşınmazlara ilişkin olarak encümen veya meclis kararıyla kira süresi uzatılmaksızın mevzuatta belirtilen şekilde ihaleye çıkılması ve bu ihale sonucuna göre yine mevzuatta belirtilen sürelere uygun olarak kira sözleşmelerinin düzenlenmesi gerekmektedir.