|
ÖZET: Kira süresi 10 yılı aşan taşınmazların, ihale yapılmadan mevcut kiracılara encümen kararıyla kullandırılması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. Belediyeye ait taşınmazların kiralama işlemleri, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre yürütülmelidir. Bu kanunun 1. maddesi, belediye mülkiyetindeki taşınmazların yalnızca belirtilen usullere göre kiraya verilebileceğini vurgularken, 64. maddesi de kiralama sürelerinin on yıldan fazla olamayacağını belirtmektedir. Ayrıca, kiralama işlemleri için ihale usulleri gereklidir.
Yapılan incelemelerde, kamu idaresine ait 53 taşınmazın, kiralama süresi sona erdikten sonra 19 ila 42 yıl arasında mevcut kiracılara ihale yapılmadan kullandırıldığı belirlenmiştir. Kamu İdaresi, bu uygulamanın geçmişten gelen bir gelenek olduğunu savunmakta ve 2024 yılı için kira bedellerinin güncel ekonomik koşullara göre revize edildiğini ifade etmektedir. Ayrıca, 2025 yılı içerisinde bu taşınmazların 2886 sayılı Kanun çerçevesinde ihale edileceği ve gerekli yasal düzenlemelerin yapılacağı belirtilmiştir. Sonuç olarak, 10 yılı aşan kiralama sürelerinin sona ermesinin ardından, bu taşınmazların tahliye edilmesi ve 2886 sayılı Kanun hükümleri doğrultusunda yeniden ihale edilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Kiraya Verilen Taşınmazların Kira Süresi Sonunda İhale Yapılmadan Mevcut Kiracılarına Encümen Kararıyla Kullandırılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresi mülkiyetinde bulunup kiraya verilen taşınmaz mallardan kira süresi 10 yılı aşan taşınmazların süre sonunda yeniden ihale yapılmadan encümen kararı ile süre uzatımı yoluyla aynı kişilere kiraya verildiği görülmüştür.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesi ile belediye mülkiyetindeki taşınmazların ancak bu Kanun hükümlerine göre kiraya verilebileceği, “Kiralarda Sözleşme Süresi” başlıklı 64’üncü maddesi ile belirli istisnalar haricinde, kiraya verilecek taşınmazların kira süresinin on yıldan çok olamayacağı ve taşınmazların üçüncü kişilere kiralanması işlemlerinin ise aynı Kanun’un 35’inci maddesinde sayılan ihale usulleri çerçevesinde yürütülmesi gerektiği belirtilmiştir.
6098 sayılı Borçlar Kanunu’nun “İkinci Ayırım, Konut ve Çatılı İşyeri Kiraları” başlıklı kısmının “Uygulama Alanı” başlıklı 339’uncu maddesinde, kamu kurum ve kuruluşlarının, hangi usul ve esaslar içinde olursa olsun yaptıkları bütün kira sözleşmelerinde de bu hükümlerin uygulanacağı, 347’nci maddesinde, konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracı, belirli süreli sözleşmelerin süresinin bitiminden en az on beş gün önce bildirimde bulunmadıkça, sözleşmenin aynı koşullarla bir yıl daha uzatılmış sayılacağı, kiraya verenin sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremeyeceği, on yıllık uzama süresi sonunda kiraya verenin, bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunmak koşuluyla, herhangi bir sebep göstermeksizin sözleşmeye son verebileceği hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresinin mülkiyetinde olan işyeri, hal, terminal yazıhanesi gibi 53 adet taşınmazın kiralama süresi sonunda 42 yıl, 34 yıl, 30 yıl, 24 yıl, 22 yıl ve 19 yıl gibi süreler boyunca ihale yapılmaksızın Belediye Encümeni kararıyla mevcut kiracısına kullandırılmaya devam edildiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, Kamu İdaresi tarafından kiraya verilen taşınmazların kira süresi sonunda ihale yapılmadan mevcut kiracılara encümen kararıyla kullandırılması yönteminin geçmişten gelen bir uygulama olmakla beraber 2024 yılı için kira bedellerinin günün ekonomik koşulları dikkate alınarak güncel seviyelere getirildiği, 2025 yılı içerisinde kira süresi dolmuş İdareye ait taşınmazların 2886 sayılı Kanun kapsamında ihale edileceği ve gerekli yasal düzenlemelerin yapılacağı ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından kira süresi 10 yılı geçen ve encümen kararı ile süresi uzatılan taşınmazların tahliyesinin sağlanması ve 2886 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde bu taşınmazların tekrar ihale edilerek kiraya verilmesi gerekmektedir.