ÖZET: Kiraya verilen taşınmazların sözleşme sürelerinin uzatılması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ele alınmıştır. Belediyenin mülkiyetindeki taşınmazların kira süreleri, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na uygun olarak yeniden ihale edilmeden, encümen kararıyla uzatılmıştır. Bu durum, ilgili kanunun 1. ve 35. maddeleri gereğince, belediyelerin kiralama işlemlerini belirlenen ihale usullerine göre gerçekleştirmesi gerektiğini ihlal etmektedir. Ayrıca, kanunun 2. maddesi, ihalelerde açıklık ve rekabetin sağlanmasını amaçlamaktadır.

Türk Borçlar Kanunu’nun 339. maddesi, kamu idarelerinin yaptığı kira sözleşmelerinin konut ve işyeri kiralarına ilişkin hükümlerine tabi olduğunu belirtmektedir. Aynı zamanda, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nda, taşınmazların kiraya verilmesi konusunda encümenin ve belediye meclisinin yetkileri düzenlenmiştir. Yapılan denetim sonucunda, toplam 37 taşınmazdan 29’unun kira sürelerinin, ihale yapılmaksızın uzatıldığı tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, sözleşme süreleri dolmuş taşınmazların, mevzuatta belirtilen süreler çerçevesinde yeniden ihaleye çıkarılması ve kira sözleşmelerinin yasal çerçevede düzenlenmesi gerekmektedir. Bu durum, yasalara uygunluk ve şeffaflık açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Kiraya Verilen Taşınmazların Sürelerinin İhale Yapılmaksızın Uzatılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediyenin mülkiyetinde bulunan ve kiraya verilen çeşitli taşınmazlardan sözleşme süreleri dolanların, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre yeniden ihale yapılarak kiraya verilmesi gerekirken, encümen kararı ile kira sürelerinin uzatıldığı görülmüştür.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 1’inci ve 35’inci maddelerinde, belediyelerin kiraya verme işlemlerini bu Kanun hükümlerine ve sayılan ihale usullerine göre yapacağı belirtilmiştir. Kanun’un “İlkeler” başlıklı 2’nci maddesinde, amacının ihalede açıklık ve rekabetin sağlanması olduğu açıkça ifade edilmiştir. Aynı Kanun’un “Kiralarda sözleşme süresi” başlıklı 64’üncü maddesinde ise kiraya verilecek taşınır ve taşınmaz malların kira sürelerinin 10 yıldan çok olamayacağı belirtilmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 339’uncu maddesinin ikinci fıkrasında, Kamu İdare ve kuruluşlarının, hangi usul ve esaslar içinde olursa olsun yaptıkları bütün kira sözleşmelerine Kanun’un konut ve çatılı işyeri kiralarına ilişkin hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş; 347’nci maddesinin birinci fıkrasında, 10 yıllık uzama süresi sonunda, bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunmak koşuluyla, kiraya verenin herhangi bir sebep göstermeksizin sözleşmeye son verebileceği düzenlenmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 18’inci ve 34’üncü maddelerinde; taşınmazların üç yılı geçmemek üzere kiraya verilmesine belediye encümeninin, üç yıldan fazla süreyle kiraya verilmesine Belediye Meclisinin yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır.

Yapılan incelemede, İdare tarafından kiraya verilen toplam 37 adet taşınmazdan 29 adedinin kira sürelerinin yeniden ihale yapılmaksızın encümen kararlarıyla uzatıldığı görülmüştür.

Sonuç olarak, sözleşme süresi dolmuş olan taşınmazların kira süreleri uzatılmaksızın ihaleye çıkılması ve mevzuatta belirtilen sürelere uygun olarak kira sözleşmelerinin düzenlenmesi gerekmektedir.