| ÖZET: Antalya Orman Bölge Müdürlüğünün kiraya verme işlemleri sırasında taşınmazların kira bedel tespitlerinde hata yapıldığı tespit edildi. Güncelleme yapmak yerine, taşınmazın konumu ve özellikleri göz önünde bulundurulmak suretiyle rayiç bedelin esas alınması gerektiği belirtilmektedir. Aynı zamanda Orman Genel Müdürlüğü Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik uyarınca; tahmin edilen kira bedeli ilk yıl için, Genel Müdürlüğün özel mülkiyetindeki taşınmazın rayiç bedelinin, orman sayılan alanlarda bulunan yapı ve tesislerin ise yapı yaklaşık maliyetinin yüzde beşinden az olmaması gerekmektedir. Taşınmazların tahmini kira bedellerinin daha önceki bedellerin ÜFE ya da TÜFE oranında güncellenerek tespit edilmesi yerine, taşınmazların bütün özelliklerinin dikkate alınması suretiyle ve Orman Genel Müdürlüğü Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak tespit edilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Kiraya Verilen Taşınmazların Tahmini Kira Bedel Tespitlerinin Hatalı Yapılması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Antalya Orman Bölge Müdürlüğünün yerinde yapılan incelemesinde, kiraya verilen taşınmazların kira bedel tespitlerinin 02.05.2015 tarihli ve 29343 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Orman Genel Müdürlüğü Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapılmadığı görülmüştür.
Orman Genel Müdürlüğü Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik’in 1’inci maddesinde bu Yönetmelik’in amacı Genel Müdürlüğün özel mülkiyetindeki taşınmazların satışı, devri, taşınmaz gelirinin yatırım projelerinde değerlendirilmesi, trampası, arsa veya kat karşılığı inşaat yaptırılması, kiraya verilmesi, üzerinde irtifak hakkı kurulması, ecrimisil ve tahliye işlemleri ile orman sayılan alanlarda bulunan yapı ve tesislerin kiraya verilmesi, ecrimisil ve tahliye işlemlerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesi olarak belirlenmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Tahmin edilen bedel tespiti” başlıklı 12’nci maddesinin birinci fıkrasında aynen “Tahmin edilen bedel, bedel tespit komisyonunca tespit edilir ve rapora bağlanır. Bedel tespit ve takdirinde, taşınmazın konumu ve özellikleri göz önünde bulundurulmak suretiyle rayiç bedel esas alınır.” denilmektedir.
Söz konusu maddenin ikinci fıkrasının (c) bendinde ise; kiraya vermede tahmin edilen bedelin ilk yıl için, Genel Müdürlüğün özel mülkiyetindeki taşınmazın rayiç bedelinin, orman sayılan alanlarda bulunan yapı ve tesislerin ise yapı yaklaşık maliyetinin yüzde beşinden az olmamak üzere tespit ve takdir edileceği ifade edilmiştir.
Antalya Orman Bölge Müdürlüğünün kiraya verme işlemleri üzerinde yapılan incelemede, tahmin edilen kira bedelinin aynı taşınmazın daha önceki yıllarda belirlenen kira bedelinin Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ya da Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) esas alınarak ihale tarihindeki güncel değerin bulunması suretiyle tespit edildiği görülmüştür. Başka bir ifadeyle kiraya verilecek olan taşınmaz için yeniden tahmini bedel tespiti yapmak yerine ÜFE ya da TÜFE kullanılmak suretiyle güncelleme yapılmaktadır.
Halbuki, yukarıda verilen yönetmelik hükümlerinden açıkça görüldüğü üzere; bedel tespit ve takdirinde güncelleme yapmak yerine, taşınmazın konumu ve özellikleri göz önünde bulundurulmak suretiyle rayiç bedelin esas alınması gerekmektedir.
Ayrıca aynı Yönetmelik uyarınca; tahmin edilen kira bedeli ilk yıl için, Genel Müdürlüğün özel mülkiyetindeki taşınmazın rayiç bedelinin, orman sayılan alanlarda bulunan yapı ve tesislerin ise yapı yaklaşık maliyetinin yüzde beşinden az olmaması gerekir.
Kurum tarafından gönderilen cevap yazısında, kiraya verme işlemlerinin Orman Genel Müdürlüğü Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapıldığı; konuyla ilgili olarak bölge müdürlüklerine talimat gönderildiği ve ilgili bölge müdürlüğünün mevzuat dahilinde işlem yapması hususunda uyarıldığı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, taşınmazların tahmini kira bedellerinin, daha önceki bedellerin ÜFE ya da TÜFE oranında güncellenerek tespit edilmesi yerine, taşınmazların bütün özelliklerinin dikkate alınması suretiyle ve Orman Genel Müdürlüğü Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak tespit edilmesi gerekmekte olup; bu konunun sonraki yıllarda takip edilmesi uygun olacaktır.