|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite ve döner sermaye tarafından kiraya verilen taşınmazların tip ihale dokümanlarında bazı eksikliklerin bulunduğunu ortaya koymuştur. İncelemeler sonucunda, gıda üretimi ve perakende satış yapılan işyerlerinde çalışanların “Hijyen Eğitim Belgesi”ne sahip olmalarına dair bir düzenlemenin eksik olduğu tespit edilmiştir. 2013 tarihli Hijyen Eğitimi Yönetmeliği gereğince, gıda sektöründe çalışanların hijyen eğitimi alması zorunludur. Bu nedenle, kiralama ihale dokümanlarında hijyen eğitim belgesine sahip olmayan kişilerin çalıştırılamayacağına dair bir hüküm eklenmesi gerekmektedir. Kamu İdaresi, 2024 yılından itibaren yapılacak kiralama ihalelerinde bu düzenlemenin uygulanacağını bildirmiştir.
Ayrıca, kiraya verilen alanların ihale şartnamelerinde “Acil Yardım Ekipmanları”nın bulundurulmasına dair bir düzenlemenin bulunmadığı da tespit edilmiştir. İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik gereği, her işyerinde acil yardım ekipmanlarının bulunması zorunludur. Bu eksikliğin de giderilmesi için 2024 yılından itibaren ihale şartnamelerine acil yardım ekipmanlarının zorunlu bulundurulacağına dair bir düzenleme eklenmesi planlanmaktadır. Son olarak, kiralanan alanlarda çalışan personelin SGK bildirimleri ve prim ödemeleriyle ilgili bir hükmün de ihale dokümanlarında yer almadığı belirlenmiştir. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu çerçevesinde, kiracıların çalıştırdığı personelin SGK bildirimlerinin ibrazı zorunlu olmalıdır. Kamu İdaresi, bu eksikliklerin giderilmesi gerektiğini vurgulamış ve ilgili düzenlemelerin yapılacağını belirtmiştir. |
BULGU: Kiraya Verilen Taşınmazların Tip İhale Dokümanlarında Eksikliklerin Bulunması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Kiralanan alanlara ait tip idari şartname, teknik şartname ve sözleşme hükümlerinin incelenmesinde tip ihale dokümanlarında eksiklikler bulunduğu tespit edilmiştir.
A- Üniversite tarafından kiraya verilen taşınmazlarda gıda üretim ve perakende satışı yapılan işyerlerinde çalışan personelin “Hijyen Eğitim Belgesi”nin bulunmasına yönelik bir düzenleme bulunmadığı tespit edilmiştir.
05.07.2013 tarih ve 28698 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Hijyen Eğitimi Yönetmeliği” ile gıda sektöründe çalışanların portör muayeneleri yaptırmayacakları, bunun yerine hijyen eğitimi alacakları belirtilmiştir. Bu eğitimler il milli eğitim müdürlüklerine bağlı halk eğitim merkezleri tarafından verilmektedir. Hijyen Eğitim Yönetmeliği’nin 2’nci ve 7’nci maddeleri gereğince gıda üretim ve perakende satışı yapan restoranlarda ve diğer gıda hizmetlerinin sunulduğu yerlerde, dükkanlarda, toptan satış yerlerinde ve süpermarket dağıtım merkezleri dahil olmak üzere son tüketiciye satış yapan iş yerlerinde çalışanların bu eğitimi almaları zorunlu olup hijyen eğitim belgesine sahip olmayan kişilerin gıda üretimi ve satışı yapılan işyerlerinde çalıştırılmaması gerekmektedir. İş yeri sahipleri ve işletenleri, çalışanlarının hijyen eğitimi almasından ve belgeli olarak çalıştırılmasından birinci derecede sorumlu olup bu kişilerin bizzat çalışmaları durumunda iş yeri sahipleri ve işletenlerin de bu eğitimi almaları zorunludur. Gıda üretimi ve satışı yapan işyerlerinin kiralanmasına ilişkin ihale dokümanlarında, hijyen eğitim sertifikası bulunmayan kişilerin ilgili işyerlerinde çalıştırılamayacağına ilişkin düzenleme yapılması gerekmektedir.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespite katılınmış, 2024 yılından itibaren yapılacak olan kiralama ihalelerinin şartname ve sözleşmelerine, çalışanların hijyen eğitim belgesine sahip olacağına dair düzenlemenin ekleneceği bilgisi verilmiştir.
B- Kiraya verilen alanların ihale şartnamelerinde “Acil Yardım Ekipmanlarının” zorunlu olarak bulundurulmasına ilişkin bir düzenleme olmadığı tespit edilmiştir.
İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik’in 60’ıncı maddesi gereğince her işyerinde acil yardım ekipmanlarının bulundurulması gereklidir. İşyeri olarak kiraya verilen alanların ihale dokümanlarında bu düzenlemeye uygun hüküm bulunmadığı görülmüştür. Buna göre işyeri olarak kiraya verilen tüm alanların ihale şartnamelerinde acil yardım ekipmanlarının bulunmasına ilişkin bir düzenleme yer alması gerekmektedir.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespite katılınmış, 2024 yılından itibaren yapılacak olan kiralama ihalelerinin şartname ve sözleşmelerine, acil yardım ekipmanlarının zorunlu olarak bulundurulacağına dair düzenlemenin ekleneceği bilgisi verilmiştir.
C- Tip ihale dokümanlarında kiralanan alanlarda çalışan personelin SGK bildirimleri ile prim ödemelerinin Üniversiteye ibrazına ilişkin bir hüküm bulunmadığı tespit edilmiştir.
Kiralanan alanlarda kiracı tarafından çalıştırılacak personelin adli sicil belgesinin ve sağlık raporlarının istendiği, ancak çalışanların SGK bildirimlerinin istenmediği tespit edilmiştir. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun gereği olarak kayıt dışılıkla mücadele ve sigortalı yasal işçi çalıştırılmasının temini için tip ihale dokümanlarına kiralanan alanlarda çalışanların SGK bildirimleri ile prim ödemelerini gösteren belgelerin ibrazının zorunlu olduğuna yönelik düzenleme yapılması uygun olacaktır.
Kamu İdaresi, Tip ihale dokümanlarında kiralanan alanlarda çalışan personelin SGK bildirimleri ile prim ödemelerinin idareye ibrazına ilişkin bir hüküm bulunmadığını, bunun yerine Sosyal Güvenlik Kurumu Niğde İl Müdürlüğünden Üniversitemize bildirimi yapılan işyerinde sigortalı çalışan personel olup olmadığının sorulduğu, cevabi olarak kiracılardan sigortalı çalıştırdığı personelin bilgileri alınarak bir nüshası Üniversitede kalacak şekilde adı geçen Kuruma gönderildiğini belirtmiştir.
Sonuç olarak Üniversite tarafından kiraya verilen taşınmazların tip ihale dokümanlarında tespit edilen bu eksikliklerin, sonraki kiralama ihalelerine ilişkin olarak bulgu metninde belirtilen mevzuatlar çerçevesinde giderilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.