|
ÖZET: Kocaeli İzmit Belediyesi’nin 2022 yılı Sayıştay denetim raporunda, kiraya verilen taşınmazlardan peşin olarak tahsil edilen kira bedellerinin, 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler ve 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler hesaplarında kaydedilmediği belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, peşin tahsil edilen gelirlerin doğru bir şekilde izlenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu durum, peşin kira gelirlerinin hangi dönemle ilişkili olduğunun net bir şekilde kaydedilmemesi nedeniyle mali tabloların hatalı olmasına yol açmaktadır.
Yönetmelik, peşin tahsil edilen kira gelirlerinin, içinde bulunulan döneme ait olan kısmının 600 Gelirler Hesabına, sonraki aylarda tahakkuk ettirilmesi gereken kısmının ise 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, bu gelirlerin ilgili dönemlerin faaliyet sonuçlarına yansıtılması, dönemsellik ilkesinin bir gereğidir. Kamu idaresi, bazı işlemlerde gerekli hesapların kullanılmadığını kabul ederek, bu konuda düzenlemeler yapılacağını ifade etmiştir. Ancak, peşin tahsil edilen kira gelirlerinin doğru hesaplarda izlenmemesi, mali raporların güvenilirliğini zedelemekte ve dönemsellik ilkesine aykırı bir durum yaratmaktadır. |
BULGU: Kiraya Verilen Yerlerden Peşin Tahsil Edilen Kiraların Gelecek Aylara/Yıllara Ait Gelirler Hesaplarına Kaydedilmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kocaeli İzmit Belediyesinin muhasebe kayıtları ve işlemleri üzerinde yapılan incelemelerde; kiraya verilen taşınmazlara ilişkin peşin olarak tahsil edilen kira bedellerinin 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ve 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabında takip edilmediği tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabının niteliğini açıklayan 286’ncı maddesinde; bu hesabın içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak gelecek aylara ait olan peşin tahsil edilmiş gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı; 287’nci maddesinde; gelecek aylara ait olarak peşin tahsil edilen gelirlerin ilgili oldukları ay sonlarında tahakkuk ettirilmek üzere bu hesapta izleneceği, ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 288’inci maddesinde; peşinen tahsil edilen kira gelirlerinden, içinde bulunulan aya ait olan kısmı 600 Gelirler Hesabına, sonraki aylarda tahakkuk ettirilmesi gereken kısmı 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenler 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına alacak, tahsil edilen tutarın tamamı 100 Kasa Hesabı veya 102 Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.
Ayrıca, peşin tahsil edilen kira gelirlerinin 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ve 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabında takip edilmesi Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 5’inci maddesinde yer alan Temel Kavramlardan Dönemsellik İlkesinin gereğidir. Peşin tahsil edilen kira gelirleri, ilgili oldukları dönemlerin faaliyet sonuçlarına yansıtılmalıdır. Dönem ayırıcı hesapların kullanılmaması, faaliyet sonuçlarının hatalı olmasına sebep olmaktadır.
Kamu idaresi cevabında, bazı işlemlerde ilgili hesapların kullanılmadığı ve gerekli düzenlemelerin yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, anılan mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, peşin olarak tahsil edilen kira gelirlerinin kaydedilmesinde, 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler ve 480 Gelecek Yıllara ait Gelirler Hesabının kullanılmaması, dönemsellik ilkesine aykırı olduğu gibi kira gelirlerinin ilgili dönemlere aktarılmaması sebebiyle mali tabloların hatalı olmasına da neden olmaktadır.