BULGU: Kiraya Verilen Yerlere İlişkin İhalelerde Açık Alanların Belirlenmemesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversite yaşam merkezinde kiraya verilen yerlere ilişkin ihalelerde, işletme sahiplerine kullandırılması düşünülen açık alanların belirlenmemesinden dolayı rekabetin ve saydamlığın sağlanmadığı görülmüştür.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu “İlkeler” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu Kanunun yürütülmesinde, ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve ihalede açıklık ve rekabetin sağlanması esastır.” hükmü bulunmaktadır.
Yukarıdaki mevzuat hükmünde ifade edildiği üzere, taşınmaz kiralamalarında rekabetin ve saydamlığın sağlanması gerekmektedir. Ayrıca kiralanacak taşınmazlara ilişkin kullandırılacak açık alanların belirlenmesi rekabetin ve saydamlık kriterlerinin gereği olmasının yanı sıra taşınmazın muhammen bedelinin İdarece tespit edilmesinde de dikkate alınması gereken bir husustur.
Yapılan incelemelerde, Üniversite tarafından yaşam merkezinde bulunan bölümlerin kiralamasında sadece kapalı alanlar üzerinden ihalelerin yapıldığı ve sözleşmelerin bu kapalı alanların metrekaresi üzerinden imzalandığı tespit edilmiştir. Ayrıca açık alanların kiracılara kullandırıldığı ve bu kullanımlara ilişkin Üniversite tarafından işgal bedeli alındığı görülmüştür.
Taşınmaz kiralamalarında kullandırılacak açık alanların belirlenmemesi, Kanun’un temel ilkelerinden olan rekabet ve saydamlık ilkelerine aykırıdır. Şöyle ki, ihale sürecinde teklif sunmak isteyen istekliler Üniversitenin sunmuş olduğu teknik şartnameye göre kendilerini konumlandırmakta, ihaleye teklif verip vermeme noktasında Üniversitenin ortaya koymuş olduğu şartlara göre karar vermektedir. Yani Üniversite taşınmazlarının kiralanmasında taşınmazların açık alanlarının ihale teknik şartnamesinde belirtilmemesi istekliler tarafından verilecek teklifleri etkilemektedir. Ayrıca bu durum, taşınmazların açık alanlarının işgaline yol açarak işgal bedeli alınmasına ve bu uygulamanın yerleşik hale gelmesine sebep olmaktadır.
Kamu İdaresinin cevabında, “ihalelerde kiralanacak taşınmazların açık alanlarınında belirlenerek muhammen bedellerin tespit edileceğini” ifade edilmiştir.
Bu itibarla kaynakların verimli kullanılması, ihalelerde rekabetin ve saydamlığın sağlanması amacıyla; kiralanan taşınmazlara ilişkin açık alanların belirlenmesi, muhammen bedellerin bu alanlar göz önüne alınarak hesaplanması ve ihalelerin kapalı alan, açık alan metrekaresi üzerinden gerçekleştirilmesi için İdare tarafından gerekli dikkat ve özenin gösterilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
| ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, üniversite yaşam merkezinde kiraya verilen yerlerin ihalelerinde açık alanların belirlenmemesi, rekabet ve saydamlık ilkesine aykırıdır. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre, taşınmaz kiralamalarında açık alanların belirlenmesi gerekmektedir. İncelemelerde, ihalelerin yalnızca kapalı alanlar üzerinden yapıldığı ve açık alanların işgal bedeli alınarak kullanıldığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, gelecekte açık alanların da belirlenerek muhammen bedellerin tespit edileceğini belirtmiştir. Bu nedenle, kaynakların verimli kullanılması için gerekli önlemlerin alınması önerilmektedir. |