ÖZET: Yapılan denetimlerde, Osmanbey kampüsündeki kantinlerin kiralanmasına yönelik ihale sürecinde bazı hatalar tespit edilmiştir. İhale aşamasında, kiralanacak alanların metrekaresinin doğru bir şekilde belirlenmediği anlaşılmıştır. 2886 sayılı Kanun’un “İlkeler” başlıklı 2. maddesi, ihalelerde rekabetin ve açıklığın sağlanmasının önemini vurgulamaktadır. Bu bağlamda, kiralanacak taşınmazların alanlarının doğru ölçülmesi, hem rekabetin sağlanması hem de muhammen bedelin tespitinde kritik bir rol oynamaktadır.

14 Eylül 2021 tarihinde gerçekleştirilen ihale ile belirlenen toplam alan 878,85 m² olarak kaydedilmişken, 12 Ocak 2023 tarihinde kiracının talebi üzerine yapılan ölçümde bu alan 324,49 m² azaltılmıştır. Bu durum, ihale sürecinde katılımcıların tekliflerini etkileyen önemli bir unsur olmuştur. Kiralanacak alanların doğru bir şekilde belirlenmemesi, kamu kaynaklarının etkin kullanımını olumsuz yönde etkilemektedir.

Kamu idaresi, taşınmaz kiralama süreçlerinde açıklık, eşit muamele ve rekabet ilkelerine uygun hareket etme kararlılığını ifade etmiştir. Sonuç olarak, ihalelerde şeffaflığın ve rekabetin sağlanabilmesi için kiraya verilecek alanların metrekaresinin doğru bir biçimde belirlenmesi ve bu ölçüm üzerinden ihaleye çıkılması gerekmektedir.

BULGU: Kiraya Verilen Yerlere İlişkin Yapılan İhalede Hatalar Bulunması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite

Üniversite Osmanbey kampüsü içerisindeki kantinlerin kiralanmasına ilişkin ihalede, ihale kapsamında kullandırılması düşünülen alanların metrekaresinin ihale aşamasında doğru belirlenmediği görülmüştür.

2886 sayılı Kanun’ un “İlkeler” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu Kanunun yürütülmesinde, ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve ihalede açıklık ve rekabetin sağlanması esastır.” hükmü bulunmaktadır.

Yukarıdaki mevzuat hükmünde ifade edildiği üzere, taşınmaz kiralamalarında rekabetin ve açıklığın sağlanması gerekmektedir. Ayrıca kiralanacak taşınmazlara ilişkin kullandırılacak alanların belirlenmesi rekabetin ve saydamlık kriterlerinin gereği olmasının yanı sıra taşınmazın muhammen bedelinin İdarece tespit edilmesinde de dikkate alınması gereken bir husustur.

Üniversite tarafından 14.09.2021 tarihinde Osmanbey kampüsü içerisinde bulunan bazı kantin yerleri kiralanması işi ihale edilmiş ve bu ihale kapsamında kullanılacak alanların toplam metrekaresi 878,85 m2 olarak belirlenmiş ve bu alan üzerinden muhammen bedel tespiti yapılmıştır.

Yapılan incelemelerde; ihale kapsamında kiralanan alanların metrekaresinin sözleşme devam ederken kiracının talebi üzerine 12.01.2023 tarihinde sehven hatalı ölçüm yapıldığı gerekçe gösterilerek 324,49 metrekare azaltıldığı görülmüştür.

Taşınmaz kiralamalarında kullandırılacak alanların metrekaresinin doğru bir şekilde belirlenmemesi, Kanunun temel ilkelerinden olan rekabet ve açıklık ilkelerine aykırıdır. Şöyle ki, ihale sürecinde teklif sunmak isteyen istekliler Üniversitenin belirlemiş olduğu kiralanacak alanların metrekaresine göre konumlandırmakta, ihaleye teklif verip vermeme veya teklifinin tutarının belirlenmesi noktasında Üniversitenin ortaya koymuş olduğu şartlara göre karar vermektedir. Yani Üniversite taşınmazlarının kiralanmasında kullandırılacak alanların metrekaresinin açık ve doğru bir şekilde belirtilmemesi istekliler tarafından verilecek teklifleri etkilemektedir.

Kamu idaresi cevabında; taşınmazların kiraya verilmesine ilişkin süreçlerde açıklık, eşit muamele ve rekabet ilkeleri gözetilerek kamu kaynaklarının en verimli şekilde değerlendirilmesine yönelik çaba ve kararlılık göstereceklerini ifade etmişlerdir.

Sonuç olarak; ihalelerde saydamlığın ve rekabetin sağlanması amacıyla; kiraya verilecek ticari alanların metrekaresinin doğru bir şekilde belirlenerek bu ölçü üzerinden ihaleye çıkılması gerekliliği bulunmaktadır.