|
ÖZET: Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Döner Sermaye İşletmesi, doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirdiği mal ve malzeme alımlarında, teslimat sürelerini yasal çerçevenin ötesinde uzatmaktadır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesi, belirli parasal limitler dahilinde doğrudan temin ile alım yapılmasına olanak tanırken, bu yöntem genellikle kısa süreli ihtiyaçların karşılanması amacıyla kullanılmaktadır. Ancak, yapılan denetimlerde, 1.599 sözleşmede teslimat sürelerinin 30 ila 100 gün arasında belirlendiği tespit edilmiştir. Bu durum, doğrudan temin yönteminin amacına aykırı bir uygulama olarak değerlendirilmektedir.
Döner Sermaye İşletmesi, 2022 yılı itibarıyla teslimat sürelerini 10-15 gün aralığına indirdiğini belirtse de, bazı durumlarda bu süre 30-45 güne kadar çıkabilmektedir. Bu uzun teslimat süreleri, kaynakların etkin ve verimli kullanımını engellemektedir. Dolayısıyla, ihtiyaçların zamanında karşılanabilmesi için, doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilen alımların, Kamu İhale Kanunu’nun öngördüğü temel ilkeler doğrultusunda ve ihale usulleriyle yapılması önerilmektedir. Sonuç olarak, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin doğrudan temin uygulamaları, uzun teslimat süreleri nedeniyle eleştirilmekte ve bu durumun, ihtiyaç planlaması ile giderilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu yaklaşım, hem kaynakların etkin kullanımını sağlayacak hem de ihtiyaçların zamanında karşılanmasına olanak tanıyacaktır. |
BULGU: Kısa Süreli İhtiyaçların Karşılanması İçin Kullanılması Gereken Doğrudan Temin Yönteminin Uzun Dönemli İhtiyaçların Karşılanmasında Kullanılması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Döner Sermaye İşletmesince, parasal limit dahilinde firmalardan doğrudan temin yöntemiyle yapılan mal/malzeme alımı sözleşmelerinde teslimat süresi, bir ihalenin sonuçlanabileceğinden daha uzun belirlenmektedir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinin (d) bendinde; büyükşehir belediyesi sınırları dâhilinde bulunan idarelerin 121.405,00 TL’yi, diğer idarelerin 40.443,00 TL’yi aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımların ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temin usulü ile karşılanabileceği belirtilmektedir.
Doğrudan temin usulü ile, küçük ölçekli günlük ihtiyaçların ihale usullerine tabi olmadan karşılanması, küçük bakım onarım işlerinin yaptırılmasında kolaylık sağlamak üzere, ihale yetkilisince görevlendirilecek kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak ihtiyaçların doğrudan temin edilmesi amaçlanmıştır. Doğrudan temin yöntemi, ihale sürecinde, ihale dokümanının hazırlanması, ilan süresi, ihale dokümanının değerlendirilmesi, komisyon kararının onaylanması, sözleşmeye davet süreci ve itiraz gibi Kanuni zorunlulukların olması ve bu sürecin uzun zaman alması nedeniyle, ortaya çıkan küçük ölçekli günlük ihtiyaçların, doğrudan temin yöntemi ile piyasadan kısa sürede karşılanması mümkün olmaktadır.
Döner Sermaye İşletmesi tarafından, Kanun’un 22’nci maddesinin (d) bendi kullanılarak piyasadan doğrudan temin edilen mal/malzeme alımı için imzalanan sözleşmelerde teslim süresinin, Kanun’da belirtilen temel ihale usullerinin sonuçlandırılabileceği süreden daha uzun bir müddetin teslimat zaman aralığı olarak belirlendiği görülmüştür. Mal/malzeme tedariki için bu şekilde belirlenen uzun teslimat süreleri Kanun’da düzenlenen doğrudan temin yönteminin amacına aykırılık teşkil etmektedir.
Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Döner Sermaye İşletmesince, parasal limit dahilinde firmalardan doğrudan temin yöntemiyle yapılan toplam 1.599 mal/malzeme alımı sözleşmelerinde belirlenen teslimat süreleri, otuz kırk beş, altmış, doksan, yüz gün olarak belirlenmiştir. Ayrıca bu yöntemle yıl içerisinde toplam 54.731.253,08 TL tutarında harcama yapılmıştır.
Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi (Hastane) tarafından; 2022 yılı mayıs ayı itibari ile teslimat sürelerinin işin niteliğine göre 10-15 gün olarak sınırlandırıldığı, alımın üretim veya yurt dışı imalatı olması durumunda ise teslimat süresinin 30-45 gün olarak belirlendiği ifade edilmiştir.
Döner Sermaye İşletmesinin kaynakların etkili ve verimli bir şekilde kullanılabilmesi için teslimat sürelerinin kısaltılması yerine ihtiyaç planlaması yaparak, ihtiyaçların plan doğrultusunda karşılanmasını sağlaması gerekmektedir.
Bunun için de, uzunca bir süre teslim edilmediği takdirde ihtiyaç duyulmayacak olan, parasal limit dahilinde doğrudan temin yöntemiyle yapılan mal/malzeme alımları toplu bir şekilde Kamu İhale Kanunu’nda öngörülen temel ilkeler doğrultusunda ve temel ihale usulleri ile gerçekleştirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.