ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nde müteselsil sorumluluk doğuran alacakların Kişilerden Alacaklar Hesabı’na mükerrer olarak kaydedildiği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 484. maddesi, mali tabloların belirlenen ilkelere uygun olarak hazırlanması gerektiğini vurgularken, açıklamaların yetersiz kaldığı durumlarda ek bilgiler sunulması gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, 140. madde, bu hesabın faaliyet alacakları dışında kalan alacakların izlenmesi için kullanılması gerektiğini ifade etmektedir.

Yapılan incelemelerde, ilgili ilama dayanan tahakkuk tutarının 114.637,25 TL olması gerekirken, mükerrer kayıtlar nedeniyle toplamda 1.131.292,65 TL olarak kaydedilmiştir. Bu durum, 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı’nın 2022 yılı mali tablolarında 1.016.655,40 TL fazla görünmesine yol açmıştır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 5. maddesinde belirtilen tam açıklama ilkesi gereği, mali tabloların doğru kararlar alınmasına yardımcı olacak şekilde düzenlenmesi gerektiğinden, mükerrer kayıtların yapılmaması önem arz etmektedir.

BULGU: Kişilerden Alacaklar Hesabı’na Müteselsil Sorumluluktan Doğan Alacaklar İçin Mükerrer Kayıt Yapılması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Müteselsil sorumluluk doğuran Sayıştay ilamları sonucunda muhasebe kayıtlarına alınması gereken tazmin hükmü tutarlarının mükerrer olarak kaydedildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Mali Tabloların Hazırlanması” başlıklı 484’üncü maddesinde; mali tabloların, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirlenen ilkelere ve standartlara uygun olarak hazırlanacağı, tablolardaki dipnotların ve açıklamaların, belirli bir olayın veya işlemin kurumun mali durumu ve faaliyetleri üzerindeki etkisinin değerlendirilmesinde yetersiz kalması halinde ilave açıklamalara yer verileceği belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı’na ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 110’uncu maddesinde, bu hesabın faaliyet alacakları ve kurum alacakları dışında kalan alacakların izlenmesi için kullanılacağı; “Hesaba İlişkin İşlemler” başlıklı 111’inci maddesinde, Sayıştay ve diğer mahkemelerce verilip ilgili dairelerden kuruma tebliğ olunan ilamların bu hesaba alınarak takip edileceği; “Hesabın İşleyişi” başlıklı 112’nci maddesinde ise, Sayıştay tarafından sorumluları adına tazmin hükmedilen tutarların bu hesaba borç, tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmek üzere 600 Gelirler Hesabı’na alacak kaydedileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede ilama bağlı olarak tahakkuk ettirilmesi gereken tutar 114.637,25 TL iken, yapılan mükerrer kayıtlar sonucunda 1.131.292,65 TL kayıt yapılmış, fazla kayıt yapılması nedeniyle 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı’nın 2022 yılı mali tablolarında 1.016.655,40 TL fazla görünmesine neden olunmuştur.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel Kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinde ifade edilen tam açıklama kavramı gereği, tabloların yararlanacak olanların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır şekilde düzenlenmesi
gerektiğinden Kişilerden Alacaklar Hesabı’na mükerrer kayıt yapılmaması gerekmektedir.