|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri GİB mali tablolarında yer alan 140-Kişilerden alacaklar hesabının önemli ölçüde diğer kurumlara ait alacakları içerdiğini ve bu alacakların takip süreçlerinde sorunlar yaşandığını ortaya koymuştur. MYMY’nin 82’nci maddesine göre, bu hesap, kamu idarelerinin faaliyet alacakları dışında kalan kamu zararından doğan alacakların izlenmesi amacıyla kullanılmaktadır. 31.12.2021 tarihi itibarıyla bu hesabın bakiyesi 106.934.436,64 TL olarak belirlenmiş, ancak bu tutarın büyük bir kısmının diğer kurumların alacaklarından kaynaklandığı anlaşılmıştır.
GİB, takip ve tahsil görevini üstlenmesine rağmen, vergi dairelerinin bu alacakların etkin bir şekilde yönetiminde yaşadığı aksamalar nedeniyle söz konusu tutar yıllar içinde hesaplarda yüksek seviyelerde kalmıştır. Kamu İdaresi, Muhasebat Genel Müdürlüğü’nden “140-Kişilerden Alacaklar Hesabı” için alternatif muhasebe hesapları hakkında bilgi talep etmiş ve 2022 yılı için gerekli talimatlar ilgili Vergi Dairesi Başkanlıklarına iletilmiştir. Önceki yıllarda da vurgulandığı gibi, GİB mali tablolarındaki alacakların takip ve tahsil süreçlerinin zamanında ve doğru bir şekilde yürütülmesi, alacakların etkin bir şekilde tahsil edilmesini sağlayacak ve böylece mali tabloların güvenilirliğini artıracaktır. |
BULGU: Kişilerden Alacaklar Hesabının Farklı Kurumların Alacaklarını İçermesi ve Takibinin Yapılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
GİB mali tablolarında yer alan 140-Kişilerden alacaklar hesabının büyük ölçüde başka kurumlara ait alacakları içerdiği ve bu alacakların takip süreçlerinde aksamalar olduğu görülmüştür.
MYMY’nin 82’nci maddesi uyarınca Kişilerden alacaklar hesabı, kamu idarelerinin faaliyet alacakları ve kurum alacakları dışında kalan ve kamu idarelerince tespit edilen kamu zararından doğan alacaklar ile diğer alacakların izlenmesi için kullanılmaktadır.
GİB tarafından sunulan mali tablolar ve bu tablolara esas muhasebe kayıtları ile bazı alacak dosyaları üzerinde yapılan incelemede; İdarenin 140-Kişilerden alacaklar hesabı bakiyesinin 31.12.2021 tarihi itibarıyla 106.934.436,64 TL olduğu; söz konusu tutarın büyük kısmının, takip ve tahsil görevi GİB’e bırakılmakla birlikte, nitelik itibarıyla diğer kurumların alacaklarından oluştuğu ve bu nedenle vergi dairelerince bahse konu alacakların takip ve tahsil süreçlerinin etkin bir şekilde yürütülememesi sonucu bu tutarın yıllar itibarıyla hesaplarda belirli bir tutarın üzerinde olacak şekilde yer aldığı anlaşılmıştır.
Kamu İdaresi tarafından, Muhasebat Genel Müdürlüğünden “140-Kişilerden Alacaklar Hesabı” yerine kullanılacak muhasebe hesabı ve yardımcı kod hususunda bilgi istenildiği ve Muhasebat Genel Müdürlüğünün görüş yazılarına istinaden Vergi Dairesi Başkanlıklarına ve ilgili Defterdarlıklara 2022 yılı için gerekli talimatın verildiği ifade edilmiştir.
Bu itibarla, 2019 ve 2020 yılları Sayıştay Denetim Raporlarında da yer verildiği üzere, GİB mali tablolarında yer alan 140- Kişilerden alacaklar hesabındaki geçmişten gelen alacakların takip ve tahsil süreçlerine ilişkin iş ve işlemlerin zamanında ve doğru bir şekilde yapılması sağlanarak alacakların tahsilinde etkinliğin arttırılması, böylelikle mali tabloların doğru ve güvenilir bilgi sunmasının garanti altına alınması gerekmektedir.