|
ÖZET: Kişilerden Alacaklar Hesabının Gerçekleri Yansıtmadığı Tespit Edildi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin 140-Kişilerden Alacaklar Hesabı’nda yapılan bazı muhasebe kayıtlarının hatalı olduğunu ortaya koymuştur. Bu durum, hesapta izlenen bakiyelerin gerçeği yansıtmadığını göstermektedir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu hesaba alınacak alacakların, Sayıştay ve mahkemelerce verilen ilamlar ile denetim raporlarına dayanması gerektiğini belirtmektedir. Ancak yapılan incelemeler, bazı tahsilatların ve alacakların hatalı bir şekilde bu hesapta muhasebeleştirildiğini ortaya çıkarmıştır. İdare tarafından, tahsil edilmesi gereken cins tashihi harçları ile Sosyal Güvenlik Kurumu ve Basın İlan Kurumu’ndan olan alacakların yanlış bir biçimde 140-Kişilerden Alacaklar Hesabı’nda izlendiği tespit edilmiştir. İdare, bu hesabın gerçeği yansıttığını ve gerekli mahsup işlemlerinin yapıldığını ifade etse de, ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak alacakların kaydedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, mali tabloların güvenilirliğinin sağlanması için 140-Kişilerden Alacaklar Hesabı’nın mevcut mevzuata uygun bir şekilde kullanılmasının önemi ortaya çıkmaktadır. |
BULGU: Kişilerden Alacaklar Hesabının Gerçeği Yansıtmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına yapılmış olan bazı muhasebe kayıtlarının hatalı olması nedeniyle hesapta izlenen bakiyelerin gerçeği yansıtmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına ilişkin “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 111’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde;
“Kişilerden alacakların doğuşu: Kişilerden alacaklar hesabına alınarak takibi gereken alacaklar;
1) Sayıştay ve diğer mahkemelerce verilip ilgili dairelerden kuruma tebliğ olunan ilamlarla,
2) Denetim elemanlarının yaptıkları inceleme ve denetimler veya idare amirlerinin yaptıkları kontroller sonucunda düzenleyecekleri raporlarla,
ortaya çıkar.” hükümleri yer almaktadır.
Yönetmelik’in 112’nci maddesinde ise hangi durumlarda bu hesaba borç veya alacak kaydı yapılacağı düzenlenmiştir.
Meri mevzuat hükümlerinden, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabında izlenecek meblağların; Sayıştay ve ilgili mahkemeler tarafından verilen ilamlara veya denetim sonucunda ya da amirlerin yaptıkları kontroller sonucunda düzenleyecekleri raporlara dayanması gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemeler sonucunda, bazı tahsilat veya alacakların hatalı olarak 140- Kişilerden Alacaklar Hesabında muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. Buna göre; İdare tarafından ilgili mevzuata göre tahsil edilip yetkili vergi dairesine yatırılması gereken cins tashihi harcının, Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan olan alacaklarının, Basın İlan Kurumu’ndan olan alacaklarının vb. alacakların veya tahsilatların hatalı olarak 140-Kişilerden Alacaklar Hesabında izlendiği görülmüştür.
İdare tarafından, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabının gerçeği yansıttığı, muhtelif İlbank kesintisi dosyalarının ödeme emrine bağlanmasını müteakip gerekli mahsup işlemlerinin gerçekleştirildiği ifade edilmiştir. Ancak bulguda da ifade edildiği üzere bu hesaba kayıt yapılabilmesi için alacağın; Sayıştay ve ilgili mahkemeler tarafından verilen ilamlara veya denetim sonucunda ya da amirlerin yaptıkları kontroller sonucunda düzenleyecekleri raporlara dayanması gerekmektedir.
Sonuç olarak, mali tabloların tam ve güvenilir bilgi sunmasını teminen 140-Kişilerden Alacaklar Hesabının meri mevzuat hükümlerine aykırı olarak kullanılmaması gerektiği değerlendirilmektedir.