|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı’nın gerekli bilgileri içermediğini ortaya koymuştur. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği (MYMY) çerçevesinde, bu hesabın düzenlenmesi gereken bilgilerin eksik olduğu tespit edilmiştir. MYMY’nin ilgili maddeleri, diğer alacaklar grubunun izlenmesi için bu hesabın nasıl kullanılacağını ve alacakların takibi için gereken prosedürleri açıklamaktadır. Kişilerden alacaklar hesabı, kamu idarelerinin faaliyet alacakları dışında kalan alacakları takip etmek amacıyla kullanılmakta olup, her bir alacak için ayrı tahsilat izleme dosyası oluşturulması gerekmektedir.
Ayrıca, MYMY’nin 540. maddesi uyarınca, borçlular defterinin düzenlenmesi ve gerekli bilgilerin elektronik ortamda izlenmesi zorunludur. Ancak, Orman Genel Müdürlüğü’nün 2024 yılı kesin mizanında 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı’nın toplam 2.783.283,15 TL kalıntı verdiği görülmektedir. Kamu idaresi, bu konuyla ilgili gerekli işlemlerin başlatıldığını belirtmiştir. Alacakların etkin bir şekilde takip edilmesi ve tahsil süreçlerinin düzgün yürütülmesi için, borçlular defterinin düzenlenmesi veya gerekli bilgilerin dijital ortamda oluşturulması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Kişilerden Alacaklar Hesabının Gerekli Bilgileri İçermemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
140 Kişilerden Alacaklar Hesabının, kişiler bazında Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği (MYMY)’nde belirtilen bilgileri içerecek şekilde düzenlenmediği görülmüştür.
140 Kişilerden Alacaklar Hesabı’nın niteliği ve hesaba ilişkin işlemler MYMY’nin 81, 82, 83 ve 84’üncü maddelerinde düzenlenmiş;
“Diğer alacaklar hesap grubu, faaliyet alacakları ve kurum alacakları dışında kalan alacakların izlenmesi için kullanılır. Diğer alacaklar, niteliğine göre bu grup içinde açılacak 140 Kişilerden Alacaklar Hesabından oluşur. Kişilerden alacaklar hesabı, kamu idarelerinin faaliyet alacakları ve kurum alacakları dışında kalan ve kamu idarelerince tespit edilen kamu zararından doğan alacaklar ile diğer alacakların izlenmesi için kullanılır. Kişilerden alacaklar hesabına alınarak takibi gereken alacaklar; kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda ortaya çıkar. Muhasebe birimlerince, kişilerden alacaklar hesabına kaydedilen alacakların her biri için ayrı bir tahsilat izleme dosyası açılır. Bu dosyalara, alacağın hesaplara alındığı malî yıl ile bu rakamlardan sonra gelmek üzere malî yıl başında “1” den başlayarak verilen rakamlardan oluşan bir alacak sıra numarası verilir. Verilen alacak sıra numarası yazıyla merkezde strateji geliştirme birimine, merkez dışında takibe yetkili birime bildirilir. Bu numaralar aynı zamanda kişilerden alacaklar hesabı defterinin alacak sıra numarasını da oluşturur. Alacakların izlenmesi bu dosyalardan yapılır.” denilmiştir.
MYMY’nin “Borçlular Defteri” başlıklı 540’ıncı maddesinde;
“Borçlular Defteri” (Örnek:47), memur aylıklarından veya diğer istihkak sahiplerinin alacaklarından kesilmek üzere, icra ve diğer dairelerden gelen haciz kararları ve yazılarla takibi muhasebe birimine bildirilen alacakların takip ve tahsili için tutulur. Defterin her sayfasına borç ve tahsilata ait bilgiler sütun başlıklarına göre kaydedilir. Bu defter üzerinde tutulması gerekli bilgilerin elektronik ortamda oluşması ve izlenmesi durumunda Bakanlık uygun görüşüyle ayrıca borçlular defteri tutulmaz.” denilmek suretiyle muhasebe birimlerinin bu alacakları nasıl izleyeceği belirtilmiştir.
Görüleceği üzere, takibi için muhasebe birimine bildirilen söz konusu alacakların takip ve tahsili için ayrıntılı bilgi sunan borçlular defterinin (MYMY Örnek:47) düzenlenmesi veya bu defter üzerinde tutulması gerekli bilgilerin elektronik ortamda oluşturulması ve izlenmesi mevzuat gereğidir. Bununla birlikte, bu kayıtların izlenmesinde bahsi geçen hususa riayet edilmediği anlaşılmıştır.
Orman Genel Müdürlüğü 2024 yılı kesin mizanında 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı toplam 2.783.283,15 TL kalıntı vermiştir.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusuyla ilgili hususta işlem başlatıldığı ifade edilmiştir.
140 Kişilerden Alacaklar hesabında kayıtlı alacakların takip ve tahsil süreçlerine ilişkin iş ve işlemlerin zamanında ve doğru bir şekilde yapılması amacıyla;
Alacakların kişiler bazında takip ve tahsili için ayrıntılı bilgi sunan borçlular defterinin (MYMY Örnek:47) düzenlenmesi veya bu defter üzerinde tutulması gerekli bilgilerin elektronik ortamda oluşturulması gerekmektedir.