BULGU: Kişilerden Alacaklar Hesabının Hatalı Kullanılması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Sosyal Güvenlik Kurumları
Kurum muhasebe kayıtları ve mizanı üzerinde yapılan incelemelerde 140-Kişilerden Alacaklar Hesabı’nın hatalı kullanıldığı tespit edilmiştir.
23.12.2016 tarihli ve 29927 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türkiye İş Kurumu Muhasebe Uygulama Yönetmeliği’nin 160-İş Avans ve Kredileri Hesabı’nın “Hesabın niteliği” başlıklı 5’inci maddesinde bu hesabın, mevzuatı gereğince harcama yetkilisi mutemetlerine ön ödeme şeklinde verilen avanslar ile adlarına açılan kredilerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmeliğin “Tereddütlerin giderilmesi” başlıklı 260’ıncı maddesinin 2’nci fıkrasında; bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 27/12/2014 tarihli ve 29218 sayılı Mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümleri uygulanacağı belirtilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 160-İş Avans ve Kredileri Hesabı’nın “Hesabın işleyişi” başlıklı 102’nci maddesinde, mutemetlerin aldığı avanstan harcadığı tutarlara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri avansın verildiği tarihten itibaren mevzuatta öngörülen süre içinde vermek ve artan parayı iade etmekle yükümlü olduğu belirtilmiştir. Açıklandığı şekilde mahsup edilmeyen mutemet avansları veya iade edilmeyen avans artıklarının ilgili mutemet adına 140-Kişilerden Alacaklar Hesabı’na alınacağı ve bu mutemede varsa gecikme zammı dâhil avansın mahsubu yapılıncaya kadar bir daha avans verilmeyeceği veya adına kredi açılmayacağı hüküm altına alınmıştır.
Mevzuat hükmü gereğince zamanında mahsup edilmeyen mutemet avansları veya iade edilmeyen avans artıkları mutemet adına 140-Kişilerden Alacaklar Hesabı’na alınacaktır. Zamanında mahsup edilen veya iade edilen avans artıkları ilgili hesaplarda muhasebeleştirilecektir.
Uygulamada, bütün illerde mutemetlere verilen iş avanslarından artan tutarlar ilgili mutemet tarafından kanunda öngörülen süreler içerisinde iade edilmesine rağmen bu tutarların kasa veya bankalar hesabı yerine 140-Kişilerden Alacaklar Hesabı’nda muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir.
Kurum cevabında, 11.03.2022 tarih ve 00011031839 sayılı yazı (Kurum Ek-1) ile tüm harcama birimlerine iş ve işlemlerin nasıl yapılacağına ilişkin talimat verilmek suretiyle hatanın giderilmesine yönelik çalışmaların başlatıldığı ifade edilmiştir.
Zamanında kapatılan iş avans ve kredi artıklarının 140-Kişilerden Alacaklar Hesabı’nda muhasebeleştirilmesi bu hesabın olması gerekenden daha fazla görünmesine ve bilanço ve faaliyet sonuçları tablosunda 862.632,00 TL hataya sebebiyet vermektedir. İlgili mevzuat hükümlerine uyum konusunda gerekli özen ve hassasiyet gösterilmelidir.
| ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Sosyal Güvenlik Kurumları’nın 140-Kişilerden Alacaklar Hesabı’nın hatalı kullanıldığı tespit edilmiştir. Türkiye İş Kurumu Muhasebe Uygulama Yönetmeliği’ne göre, mutemetlerin aldığı avansların zamanında mahsup edilmesi veya iade edilmesi gerekmektedir. Ancak, mutemetler tarafından iade edilen avans artıkları, ilgili hesaplar yerine 140-Kişilerden Alacaklar Hesabı’nda muhasebeleştirilmiştir. Bu durum, söz konusu hesabın gereğinden fazla görünmesine ve bilanço ile faaliyet sonuçları tablosunda 862.632,00 TL’lik bir hataya yol açmaktadır. Kurum, hatanın giderilmesi için gerekli talimatları vermiştir. |