|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, kısıtlılığı kaldırılan taşınmazların emlak vergilerinin eksik tahsil edildiğini ortaya koymuştur. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 30. maddesi, tasarrufu kısıtlanan taşınmazların vergisinin, kısıtlamanın sürdüğü süre boyunca 1/10 oranında tahsil edileceğini belirtmektedir. Kısıtlamanın kaldırılması durumunda ise, kaldırılma tarihini izleyen bütçe yılından itibaren tam vergi tahsilatı yapılması gerektiği vurgulanmaktadır.
Yapılan incelemelerde, bazı taşınmazların kısıtlılıklarının kaldırıldığı ancak bu durumun ardından emlak vergilerinin tam olarak tahsil edilmediği tespit edilmiştir. Bu durum, idare gelirlerinde azalmaya yol açmıştır. Kamu idaresi, kısıtlılıkların kaldırıldığı taşınmazların tespitinin yapıldığını ve gerekli tarh işlemlerinin başlatıldığını bildirmiştir. Sonuç olarak, kısıtlılıkları kaldırılan taşınmazlara ilişkin emlak vergilerinin, ilgili mevzuat çerçevesinde, kaldırılma tarihini takip eden bütçe yılından itibaren eksiksiz bir şekilde tahsil edilmesi için gereken yasal süreçlerin tamamlanması önem arz etmektedir. |
BULGU: Kısıtlılığı Kaldırılan Taşınmazların Emlak Vergisinin Eksik Tahsil Edilmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Tasarruf kısıtlılığı kaldırılan taşınmazlara ilişkin emlak vergilerinin, ilgililerinden eksik tahsil edildiği görülmüştür.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun “Ödeme süresi” başlıklı 30’ncu maddesinde kanunlar veya diğer kamu düzeni koyan mevzuatla tasarrufu kısıtlanan bina, arsa ve arazinin vergisinin kısıtlamanın devam ettiği sürece 1/10 oranında tahsil olunacağı belirtilmiştir. Maddenin devamında ise kısıtlamanın kaldırılması halinde, kaldırılma tarihini takip eden bütçe yılından itibaren emlakin vergisinin, tüm vergi değeri üzerinden ödeneceği hükme bağlanmıştır. Ayrıca kanunla ve diğer mevzuatla yapılan kısıtlamaların neler olduğu, süresi, tevsiki ve kısıtlama koyan kamu organlarının görevleri ve sorumluluklarının Hazine Maliye Bakanlığınca, Milli Eğitim, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlıklarının mütalaaları alınarak hazırlanacak bir yönetmelikle tanzim olunacağı hususu da düzenlenmiştir.
Bu kapsamda çıkarılan Tasarrufu Kısıtlanan Bina, Arsa ve Arazi Hakkında Yönetmelik’in 1’inci maddesinde Emlak Vergisi Kanunu’nun 30’uncu maddesi gereğince tasarrufu kısıtlanmış sayılacak bina, arsa ve araziyle kısıtlamayı koyan kamu organlarının görev ve sorumluluklarının bu Yönetmelik hükümlerine göre tespit edileceği açıklanmıştır. Aynı Yönetmelik’in 2’nci maddesinde de imar planlarında, resmi yapılara, tesislere ve okul, cami, yol, meydan, otopark, yeşil saha, çocuk bahçesi, pazar yeri, hal, mezbaha ve benzeri umumi hizmetlere ayrılmış olması sebebiyle üzerinde inşaat yapılmasına izin verilmeyen arsalar ile esaslı değişiklik ve ilaveler yapılmasına izin verilmeyen binaların tasarrufunun kısıtlanmış sayıldığı hüküm altına alınmıştır.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde mevzuatla belirlenen sebeplerle tasarrufu kısıtlanan taşınmazlara ilişkin emlak vergisinin, kısıtlılığın devam ettiği sürece 1/10 oranında, kısıtlamanın kaldırılması durumunda ise kaldırılma tarihini takip eden bütçe yılından itibaren tam olarak tahsil edileceği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede kısıtlı taşınmazlardan bazılarının önceki yıllarda yapılmış olan imar planları ile kısıtlılıklarının kaldırıldığı, ancak kaldırılma tarihini takip eden bütçe yılından itibaren emlak vergilerinin ilgililerinden tam olarak tahsil edilmediği böylece idare gelirlerinde azalışa sebebiyet verildiği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında bulgu konusu hususa iştirak edilmiş olup, önceki yıllarda yapılmış olan imar planları ile kısıtlılığı kaldırılan taşınmazların tespitinin yapıldığı, kısıtlılığın kaldırılma tarihini takip eden bütçe yılından itibaren tarh işlemlerinin yapılarak vergi ve ceza ihbarnamelerinin düzenlenip mükelleflere tebliğ edildiği, tahsilat işlemlerine de başlandığı belirtilmiştir.
Sonuç olarak söz konusu taşınmazlara ilişkin emlak vergilerinin mevzuatında belirtildiği üzere, taşınmazların kısıtlılıklarının kaldırıldığı tarihi takip eden bütçe yılından itibaren tam olarak tahsil edilmesi için gerekli yasal süreçlerin tamamlanması gerekmektedir.