|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, Büyükşehir Belediyesi’nin kısmi zamanlı eğitmen hizmet alımında, yabancı dil eğitimi veren bazı eğitmenlerin teknik şartnamede belirtilen yeterlilik kriterlerini karşılamadığı tespit edilmiştir. Teknik şartnamede, yabancı dil eğitimi verecek eğitmenlerin üniversite mezunu olmaları, öğretmenlik formasyonuna sahip olmaları ve KPDS/ÜDS/YDS gibi sınavlardan en az 80 puan almaları gerektiği belirtilmiştir. Ancak, bazı eğitmenlerin bu kriterleri sağlamadığı ve yalnızca 60 puan almış kişilerin çalıştırılabileceği durumların ortaya çıktığı anlaşılmıştır.
Yapılan incelemelerde, yabancı dil eğitimi veren eğitmenlerin çoğunun ilgili üniversitelerden mezun olduğu, fakat bir kısmının gerekli dil yeterlilik puanlarına sahip olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca, bu kriterlere uymayan eğitmenlerin çalıştırılması durumunda uygulanacak cezai müeyyidelerin eksik olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, eğitmenlerin dil yeterliliklerinin objektif olarak değerlendirilmesini zorlaştırmakta ve hizmet kalitesini olumsuz etkilemektedir. Kamu idaresi, eğitmen seçiminde teknik şartnamedeki asgari niteliklerin esas alındığını belirtse de, yeterli başvuru olmaması nedeniyle alan mezunlarının görevlendirildiği ifade edilmiştir. Ancak, bu durum, şartnamede belirtilen yeterlilik kriterlerinin ihlal edilmesine yol açmakta ve kamu kaynaklarının etkin kullanımını olumsuz yönde etkilemektedir. Sonuç olarak, kısmi zamanlı eğitmen alımlarında teknik şartnamede belirtilen kriterlere uygun eğitmenlerin istihdam edilmesi ve cezai müeyyidelerin açıkça tanımlanması gerekmektedir. |
BULGU: Kısmi Zamanlı Personel Çalıştırılması İşinde Teknik Şartnamedeki Kriterleri Karşılamayan Eğitmenlerin Çalıştırılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
2024/542258 ve 2024/1289449 ihale kayıt numaralı Kısmi Zamanlı Eğitmen Hizmet Alımı işinde yabancı dil eğitimi veren eğitmenlerden bazılarının teknik şartnamede belirtilen yeterlilik kriterlerini karşılamadığı tespit edilmiştir.
Kısmi zamanlı Eğitmen hizmet Alımı işinin teknik şartnamesinin “Yabancı Diller başlıklı bölümünde yabancı dil eğitimi verecekler için ortak kriterler;
Üniversite veya fakültelerin diğer bölümlerinden mezun olanlar için;
Öğretmenlik formasyon bilgisine sahip olduğunu ve KPDS/ÜDS/YDS’den 80 ve üzeri puan aldığını veya ÖSYM tarafından “Yabancı Dil Sınavları Eşdeğerlikleri” esas alınarak, diğer uluslararası sınavlarla KPDS/ÜDS/YDS’de 80 ve üzeri puana denk gelen İspanyolca dil bilgisine sahip olduğunu belgelendirenler.
Öğretmenlik formasyon bilgisine sahip olmayanlar için;
i) Dil eğitimi verebileceğine dair uluslararası geçerliliği olan dil öğretim sertifikası ile birlikte KPDS/ÜDS/YDS’den 80 ve üzeri puan aldığını veya ÖSYM tarafından “Yabancı Dil Sınavları Eşdeğerlikleri” esas alınarak, diğer uluslararası sınavlarla KPDS/ÜDS/YDS’de 80 ve üzeri puana denk gelen İspanyolca dil bilgisine sahip olduğunu belgelendirenler.
ii) Yabancı dilde öğretim yapan yükseköğretim kurumlarından mezun olup KPDS/ÜDS/YDS’den 80 ve üzeri puan aldığını veya ÖSYM tarafından “Yabancı Dil Sınavları Eşdeğerlikleri” esas alınarak, diğer uluslararası sınavlarla KPDS/ÜDS/YDS’de 80 ve üzeri puana denk gelen İspanyolca dil bilgisine sahip olduğunu belgelendirenler.
D. Yukarıda sayılan özelliklerde eğitici bulunamadığı hallerde, söz konusu eğiticilerden KPDS/ÜDS/YDS’den 60 ve üzeri puan aldığını belgeleyenler.
şeklinde belirtilmiştir.
Yabancı dilde eğitim verebilecek eğitmenler için öğretmenlik formasyonuna sahip olup olmadığına bakılmaksızın ilgili yabancı dil bölümünden mezun olma şartı ile KPDS/ÜDS/YDS’den 80 ve üzeri not alma şartları getirilmiştir. Bu şartları sağlayacak eğitici bulunmadığı takdirde KPDS/ÜDS/YDS’den 60 ve üzeri puan aldığını belgeleyenlerin eğitici olarak çalıştırılabileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemeler sonucunda, yabancı dilde eğitim veren eğitmenlerin tamamının ilgili üniversitelerden mezun olduğu, ancak bir kısmının KPDS, ÜDS veya YDS gibi yabancı dil sınavlarından herhangi geçerli bir puana sahip olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, teknik şartnamede bu kriterlere uymayan eğitmenlerin çalıştırılması durumunda uygulanacak cezai müeyyidelerin belirtilmediği de anlaşılmıştır. Bu durum, eğitmenlerin dil yeterliliklerinin objektif ölçütlerle değerlendirilmesini zorlaştırmakta ve hizmet kalitesini olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Ayrıca, cezai şartların eksikliği, yüklenicinin sözleşme hükümlerine uygun davranmasını teşvik edici mekanizmaların yetersiz kalmasına neden olmaktadır. Bu nedenle, teknik şartnamede eğitmenlerin dil yeterliliklerine dair somut kriterler belirlenmeli ve bu kriterlere uyulmaması durumunda uygulanacak cezai müeyyideler açıkça ifade edilmelidir.
Kamu idaresi cevabında; eğitmen seçiminde teknik şartnamedeki asgari niteliklerin esas alındığı, ancak bazı branşlarda yeterli nitelikte başvuru bulunamaması nedeniyle alan mezunu ve deneyimli kişilerin görevlendirildiği, bu durumun hizmetin aksamaması amacıyla yapıldığı, eğitmen performansının öğrenci memnuniyet anketleriyle takip edildiği ve gelecekte benzer durumların yaşanmaması için şartnamelere net kriterler ve yaptırımlar ekleneceği ifade edilmiştir.
Her ne kadar kamu idaresi, hizmetin aksamaması ve öğretmen teminindeki güçlükleri gerekçe göstermiş olsa da teknik şartnamede yer alan açık yeterlilik şartlarının (KPDS/ÜDS/YDS’den asgari 80 puan veya özel durumlarda 60 puan) sağlanmadığı, bu kişilere ait geçerli dil puanı bulunmadığı tespit edilmiştir. Teknik şartnameler, ihale sürecinin bağlayıcı ve belirleyici kurallar bütünüdür. Bu kuralların ihlal edilmesi eşit muamele ilkesini zedelemekle birlikte ihale mevzuatına aykırılık da teşkil edecektir.
Ayrıca, şartnameye aykırı eğitmen çalıştırılması durumunda uygulanacak herhangi bir cezai müeyyidenin öngörülmemiş olması, yüklenici firmanın sözleşme hükümlerine uyup uymamasını etkili şekilde denetlemeyi güçleştirmekte ve yaptırım uygulanmasını engellemektedir. Dolayısıyla, idarenin bu yaklaşımı mevzuata ve kendi belirlediği şartname hükümlerine uygun düşmemektedir. Bu durum, yalnızca hizmet kalitesini değil, aynı zamanda kamusal kaynakların etkili, verimli ve ekonomik kullanımını olumsuz yönde etkilemekte; hizmet alımlarının denetlenebilirliğini ve hesap verebilirliğini de zayıflatmaktadır.
Sonuç olarak, kısmi zamanlı eğitmen alımlarında teknik şartnamede belirtilecek kriterlere uygun eğitmenlerin çalıştırılması, hazırlanacak teknik şartnamelerde cezai müeyyidelere açıkça yer verilmesi gerekmektedir.