ÖZET: Kurumun kitap baskı işleri için yaptığı hizmet alım ihalelerinde iş kalemlerini değil, işi birim fiyat yaptığı görülmüştür. Mevzuata göre bu tür ihalelerde, yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi halinde her bir iş kaleminin miktarı ile gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanması gerekmektedir. Bu cetvelde yer alan her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlar üzerinden Katma Değer Vergisi hariç bedel karşılığında yerine getirileceğinin kabul ve taahhüt edilmesi gerektiği belirtilmektedir. Kurumun 2021 yılında yapmış olduğu kitap baskı hizmet alım ihalelerindeki birim fiyatlar incelendiğinde, kitabın basılması işinin birim fiyat yapıldığı görülmüştür. Oysa mevzuat gereği birim fiyatların, ihale konusu edimin ifasıyla ortaya çıkacak hizmet olan kitaplar değil kitap basım işinin parçaları niteliğinde olan iş kalemleri şeklinde tespit edilmesi gerekirdi.

BULGU: Kitap Basım Hizmet Alım İhalelerinde Birim Fiyatların Yanlış Tespit Edilmesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare

Kurumun kitap baskı işleri için yapmış olduğu hizmet alım ihalelerinde iş kalemlerini değil, işi birim fiyat yaptığı görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme Türleri” başlıklı 6’ncı maddesiyle hizmet alımı işlerinde birim fiyat sözleşme, işin ayrıntılı özelliklerine dayalı olarak; idarece hazırlanmış cetvelde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için istekli tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden bağıtlanan sözleşme şeklinde tarif edilmiştir.
Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde, her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanacağı ifade edilmektedir. Benzer şekilde Yönetmelik eki Birim Fiyat Teklif Cetvelinin açıklamalar kısmında, ihale konusu işin, teklif mektubunun ekinde yer alan birim fiyat teklif cetvelindeki her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlar üzerinden Katma Değer Vergisi hariç […] bedel karşılığında yerine getirileceğinin kabul ve taahhüt edilmesi gerektiği belirtilmektedir. Benzer düzenlemeler ihale dokümanı arasında yer alan tip idari şartname ve sözleşme tasarılarında da bulunmaktadır.
Bütün bu düzenlemeler birim fiyat üstünden ihale edilen hizmet alım ihalelerinde birim fiyatların iş kalemleri üstünden hazırlanması gerekliliğini anlatmaktadır.
Kurumun 2021 yılında yapmış olduğu kitap baskı hizmet alım ihalelerindeki birim fiyatlar incelendiğinde kitapların basılması işinin birim fiyat yapıldığı görülmüştür. Oysa yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereği birim fiyatların, ihale konusu edimin ifasıyla ortaya çıkacak hizmet olan kitaplar değil kitap basım işinin parçaları niteliğinde olan iş kalemleri şeklinde tespit edilmesi gerekirdi. İhale konusu işler birim fiyat olunca her ne kadar ihaleler hizmet alımı ihalesi olarak ilan edilmişse de daha çok mal alım ihalesi niteliğine bürünmektedir. Mevzuatımıza göre bu iki farklı ihale türü ihale aşamasında farklı usûl ve düzenlemelere tabi olduğu gibi sözleşmenin uygulanmasından hakediş ödemelerine kadarki aşamalarda da farklı işlemler yapılmasını gerektirmektedir.
Kurum tarafından kitap hazırlattırılması ve/veya bastırılmasına ilişkin hizmet alım ihalelerinde her bir işe dair yaklaşık maliyetin baskının niteliğine göre ayrıntılı iş kalemleri üzerinden hazırlanması ve tekliflerin her bir hizmeti oluşturan iş kalemleri üzerinden değerlendirilmesinin sağlanacağı belirtilmiştir.
Bu çerçevede Kurumun kitap hazırlattırılması ve/veya bastırılmasına ilişkin hizmet alım ihalelerinde birim fiyatları, almak istediği hizmet olarak değil almak istediği hizmeti oluşturan iş kalemleri üstünden oluşturması gerekmektedir.