| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarında, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu’na bağlı kuruluşların kitap satışlarına uygulanan iskonto oranlarının, ilgili yönetmelik hükümlerine uygun şekilde belirlenmediği tespit edilmiştir. İndirim oranlarının yürütme kurulu kararına göre belirlenmesi gerektiği halde, bu oranların kurum başkanınca tespit edildiği ve yönetim kurulu onayına sunulmadığı belirtilmiştir. Yönetmelik hükümlerinin yeniden düzenlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Kitap Satışlarına Uygulanan İskonto Oranlarının Yönetim Kurulu Kararı Olmaksızın Kurum Başkanınca Tespit Edilmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Kurumun kitap satışları için belirlenen iskonto oranlarının Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu ile Bağlı Kuruluşları Telif Hakkı, Yayın ve Satış Yönetmeliği’ne uygun olarak tespit edilmediği görülmüştür.
Anılan Yönetmelik’in “Amaç” ve “Kapsam” başlıklı 1 ve 2’inci maddelerinde; Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu ile bu kurumu oluşturan bağlı kuruluşların eserlerinin yayımlanması, her türlü hazırlık çalışmaları, işlenme ve telif ücretlerinin hesaplanması, satışı ve bu işlerle ilgili hususların düzenlenmesinde sözkonusu yönetmelik hükümlerinin uygulanması gerektiği ifade edilmiştir.
Anılan Yönetmelik’in “İndirimli Satışlar” başlıklı 16’ıncı maddesinde ise; “Yürütme kurulları, yayınlarının hangi kişilere ve kuruluşlara ne oranda indirimli olarak satılabileceğini tespit eder ve yönetim kurulunun onayına sunarlar.” denilmektedir.
Yukarıda yer alan Yönetmelik hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kitap satışlarına uygulanan indirimlerin hangi kişilere ve ne oranda uygulanacağı yürütme kurulu kararına göre belirlendikten sonra yönetim kurulunun onayına sunulması gerektiği halde, halihazırda sözkonusu iskonto oranlarının bu konuda alınmış olan yönetim kurulu kararları ile kurum başkanına tanınan yetki doğrultusunda tespit edildiği görülmüştür.
Her ne kadar Kamu idaresi, 2876 sayılı Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Kanunu’nun 85, 86 ve 87’nci maddelerinde düzenlenen Yürütme Kurullarının 02.11.2011 tarihinde yayımlanan 664 sayılı KHK’nin 28’inci maddesi ile ilga edildiğindiğini, yönetim kuruluna verilen yetki çerçevesinde alınan kararlar ile iskonto oranlarının belirlenmesinin kurum başkanlarına bırakıldığını ifade etmiş ise de, 664 sayılı Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin “Yönetim Kurulu” başlıklı 6’ncı maddesinin altıncı fıkrasında yönetim kurulunun görevleri sayılmış olup, ilga edilen hükümleri düzenlemek amacıyla yeni bir hüküm tesis edilmediği gibi yönetim kurulu kararlarında indirim oranlarının belirlenmesi kurum başkanlarının takdirine bırakılırken, daha sonra alınan kararda ise bu oranların Telif Hakkı Yayın ve Satış Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde kurumlarca takdir edilmesi uygun bulunmuştur.
Bu itibarla, kitap satışlarına uygulanan iskonto oranlarının belirlenmesinde yürürlükte olan Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu ile Bağlı Kuruluşları Telif Hakkı, Yayın ve Satış Yönetmeliği çerçevesinde hareket edilmesi gerekmekte olup, sözkonusu Yönetmelik’in 16’ıncı maddesi hükümlerinin yürürlüğünün kalmadığı, kurumun önemli faaliyet ve gelir kalemlerinden olan kitap satışlarına uygulanan iskonto oranlarına ilişkin olarak değişik zamanlarda alınan farklı yönetim kurulu kararları ile farklı uygulamalarda bulunulması ve söz konusu yetkinin tek bir kişinin takdirine bırakılması yerine, kitap satış bedelleri ve indirimli satışlar gibi yürütme kurulu kararı alınmasını gerektiren tüm hükümleri içeren söz konusu Yönetmelik maddelerinin gereksinimlere cevap verebilecek şekilde yeniden düzenlenmesi gerektiği düşünülmektedir.