Kitap Satışlarına Uygulanan İskonto Oranlarının Yürütme Kurulu Yerine Kurum Başkanınca Tespit Edilmesi (Sayıştay)

BULGU: Kitap Satışlarına Uygulanan İskonto Oranlarının Yürütme Kurulu Yerine Kurum Başkanınca Tespit Edilmesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare

Kurumun kitap satışları için belirlenen iskonto oranlarının Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu ile Bağlı Kuruluşları Telif Hakkı, Yayın ve Satış Yönetmeliğine uygun olarak tespit edilmediği görülmüştür.
Anılan Yönetmeliğin “Amaç” ve “Kapsam” başlıklı 1 ve 2’inci maddelerinde; Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu ile bu kurumu oluşturan bağlı kuruluşların eserlerinin yayımlanması, her türlü hazırlık çalışmaları, işlenme ve telif ücretlerinin hesaplanması, satışı ve bu işlerle ilgili hususların düzenlenmesinde sözkonusu yönetmelik hükümlerinin uygulanması gerektiği ifade edilmiştir.
Anılan Yönetmeliğin “İndirimli Satışlar” başlıklı 16’ıncı maddesinde ise; “Yürütme kurulları, yayınlarının hangi kişilere ve kuruluşlara ne oranda indirimli olarak satılabileceğini tespit eder ve yönetim kurulunun onayına sunarlar.” denilmektedir.
Yukarıda yer alan Yönetmelik hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kitap satışlarına uygulanan indirimlerin hangi kişilere ve ne oranda uygulanacağı yürütme kurulu kararına göre belirlendikten sonra yönetim kurulunun onayına sunulması gerektiği halde, halihazırda sözkonusu iskonto oranlarının bu konuda alınmış olan yönetim kurulu kararları ile kurum başkanına tanınan yetki doğrultusunda tespit edildiği görülmüştür.
Kurumun kitap satışları için belirlenen iskonto oranları halen yürürlükte olan “Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu ile Bağlı Kuruluşları Telif Hakkı, Yayın ve Satış Yönetmeliği” düzenlemesi gereği Yürütme kurulları tarafından yayınlarının hangi kişilere ve kuruluşlara ne oranda indirimli olarak satılabileceğinin tespit edilmesi ve yönetim kurulunun onayına sunulması gerekmektedir. Uygulamada ise sözkonusu iskonto oranlarının bu konuda alınmış olan yönetim kurulu kararları ile Kurum Başkanına tanınan yetki doğrultusunda tespit edildiği görülmüştür.
Kurum cevabında özetle; kurumda artık uygulamada bulunmayan yürütme kurullarına verilen bu yetkinin geçerliliğinin ve uygulanabilirliğnini olmadığı, üst norm nedeniyle uygulama alanını yitiren hükümlerin uygulanmamasının normlar hiyerarşisi gereği hukuka aykırılık teşkil etmeyeceğini belirtilmiştir. Ancak uygulamada alınmış olan yönetim kurulu kararları ile kurum başkanına tanınan yetki doğrultusunda tespit edilmesinin de hukuki dayanağı bulunmamaktadır. Kurum cevabında ayrıca, sözkonusu yönetmeliğin güncelleme çalışmalarının devam ettiğini bildirmiştir.
Bu itibarla, kitap satışlarına uygulanan iskonto oranlarının belirlenmesinde yürürlükte olan Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu ile Bağlı Kuruluşları Telif Hakkı, Yayın ve Satış Yönetmeliği çerçevesinde hareket edilmesi gerekmekte olup, sözkonusu Yönetmeliğin 16’ıncı maddesi hükümlerinin yürürlüğünün kalmadığı, kurumun önemli faaliyet ve gelir kalemlerinden olan kitap satışlarına uygulanan iskonto oranlarına ilişkin olarak değişik zamanlarda alınan farklı yönetim kurulu kararları ile farklı uygulamalarda bulunulması ve söz konusu yetkinin tek bir kişinin takdirine bırakılması yerine, kitap satış bedelleri ve indirimli satışlar gibi yürütme kurulu kararı alınmasını gerektiren tüm hükümleri içeren söz konusu Yönetmelik maddelerinin gereksinimlere cevap verebilecek şekilde yeniden düzenlenmesi gerektiği düşünülmektedir.
EKLER
EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU