|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın pay sahibi olduğu Elektrik Üretim Anonim Şirketi’nden (EÜAŞ) alınan temettü avansının muhasebe kayıtlarına yanlış bir şekilde yansıtıldığını ortaya koymuştur. Devlete ait sermayeye sahip şirketlerde, Hazine’nin pay sahipliği yetkileri Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından temsil edilmektedir. Bu bağlamda, Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (KHK) çerçevesinde, KİT’lerin elde ettiği kârların Bakanlığa aktarılması gerekmektedir.
2020 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda belirtilen bulgular doğrultusunda, 2021 yılında KİT’lerden alınan avans temettü tutarları, ilgili muhasebe hesaplarına doğru bir şekilde kaydedilmiş olsa da, 2014 yılında EÜAŞ’tan alınan 2.814.829.590,00 TL tutarındaki avansın hatalı olarak gelirler hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu hatanın 04.04.2022 tarihinde düzeltildiğini belirtmiş olsa da, düzeltmenin 2021 yılı mali tablolarına herhangi bir etkisi olmamıştır. Sonuç olarak, EÜAŞ’tan alınan temettü avansının muhasebe kayıtlarındaki hatalar, 2021 yılı bilançosunda önemli bir tutar olan 2.814.829.590,00 TL’lik bir hataya yol açmıştır. |
BULGU: KİT’lerden Avans Olarak Alınan Temettü Tutarlarının Avans Şeklinde Muhasebeleştirilmemesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Hazine ve Maliye Bakanlığının pay sahibi olduğu Elektrik Üretim Anonim Şirketinden (EÜAŞ) aldığı temettü avansının muhasebe kayıtlarına hatalı yansıtıldığı görülmüştür.
Sermayesi Devlete ait olan şirketlerde Hazinenin pay sahipliğine ilişkin yetkiler, Devlet tüzel kişiliği adına Hazine ve Maliye Bakanlığınca temsil edilmekte olup; Bakanlık bu yetkisini, sermayesinin tamamı Devlete ait olan şirketler için 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümleri çerçevesinde kullanmaktadır. KİT’ler tarafından elde edilen kârların anılan KHK’nın 36’ncı madde hükümleri uyarınca Bakanlığa aktarılması gerekmekte olup, KHK’nın 37/A maddesinde; Bakanlığa devredilmesi gereken temettü tutarları ve ödeme tarihlerini içeren ödeme planını belirleme yetkisinin Bakana ait olduğu ifade edilmiştir.
Bu hükme istinaden Bakanlık tarafından kuruluşların finansal durumları göz önünde bulundurularak temettü alınmasına ya da henüz dönem kârı kesinleşmemiş KİT’lerden avans temettü alınmasına karar verilmekte ve tahsil edilmesine karar verilen tutarlar için ise ödeme planı belirlenmektedir.
2020 Yılı Sayıştay Denetim Raporunda yer alan bulguya istinaden 2021 yılında KİT’lerden alınan avans temettü tutarları, ilgili hesaba borç ve tahakkuk edeceği zamana göre 380/480 Gelecek aylara/yıllara ilişkin gelirler hesabına alacak diğer taraftan bütçe hesaplarına kaydedilerek mali tablolarda yükümlülük olarak görünmesi sağlanmıştır.
Ancak yapılan incelemede, 2014 yılında EÜAŞ’tan avans olarak alınan ve halen dönem kârına mahsup edilmeyen 2.814.829.590,00 TL’nin o döneme ilişkin olarak 380/480 no.lu hesap yerine 600 Gelirler hesabına kaydedildiği ve hatalı muhasebe kaydının düzeltilmediği görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında, muhasebe kayıtlarına hatalı alınan tutarın 04.04.2022 tarihinde 480 Gelecek yıllara ait gelirler hesabına kayıt yapılarak düzeltildiği ifade edilmiştir. Ancak söz konusu düzeltme kaydı 2022 yılında yapıldığından 2021 yılı mali tablolarına bir etkisi bulunmamaktadır.
Bu itibarla, Hazine ve Maliye Bakanlığının pay sahibi olduğu Elektrik Üretim Anonim Şirketinden (EÜAŞ) aldığı temettü avansının muhasebe kayıtlarına hatalı yansıtılması sonucunda 2021 yılı Bilançosunda 2.814.829.590,00 TL’likhataya neden olunmuştur.