Kıyı Kenar Protokolü Kapsamında Yer Alan Taşınmazlara İlişkin Yükümlülüklerin Yerine Getirilmemesi (Sayıştay)

BULGU: Kıyı Kenar Protokolü Kapsamında Yer Alan Taşınmazlara İlişkin Yükümlülüklerin Yerine Getirilmemesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

İdare tarafından, kıyı kenar protokolü kapsamında tahsis alınan taşınmazlara ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmediği tespit edilmiştir.
3621 sayılı Kıyı Kanunu’nun “Kıyıda ve denizde yapı” başlıklı 13’üncü maddesinde;
Uygulama imar planı yapılmadan; rekreatif amaçlı iskele, tonoz sistemleri, aralarında en az 150 metre mesafe olmak kaydı ile 6 m2’yi geçmeyen büfe ve kirletici etkisi olmayan fosseptik yapımını gerektirmeyen seyyar tuvalet ile sabit olmayan duş, gölgelik ve soyunma kabini yapabileceği belirtilmiş maddenin devamında ise; kıyıda onaylı uygulama imar planına göre ve çevre kirliliğinin önlenmesine ilişkin tüm önlemler alınmak koşuluyla, yaya, yürüyüş ve bisiklet yolları, park, çocuk bahçesi, oyun alanları, açık spor alanları, meydan, tematik bahçeler gibi açık alan kullanımları ile toplam emsali alanın %5’ini ve yüksekliği cami hariç 6,50 metreyi aşmayan; yeme içme yeri, büfe, çay bahçesi, sergi üniteleri, millet kıraathanesi, cami, mescit, tuvalet, duş, sağlık üniteleri (acil yardım ve benzeri) ve idare binalarını içeren millet bahçesi yapılabileceği hüküm altında alınmıştır.
İdare tarafından imzalanan Kıyı Kenar Protokolü’nün “Amaç” başlıklı 1’nci maddesinde; protokolün amacının, kıyı ve sahil şeritleri ile dolgu alanlarının doğal ve kültürel özelliklerini gözeterek korumak, bu yerlerin toplumun yararlanmasına açık şekilde kullanımlarını sağlamak, 3621 sayılı Kıyı Kanunu, 3194 sayılı İmar Kanunu ve bunların uygulama yönetmeliklerine uygun olarak ilgili taşınmazların yapılması, yaptırılması ve yapılış amaçlarına uygun kullanılmasını düzenlemek olduğu belirtilmiştir.
Aynı protokolün “Kullanım Şartları ve Denetim” başlıklı 7’nci maddesinin 3’üncü fıkrasında; ilgili taşınmazlara ilişkin tespit edilen aykırılıklar ve eksikliklerin Samsun Büyükşehir Belediyesi tarafından giderileceği hüküm altına alınmıştır.
Öte yandan Büyükşehir Belediyesi tarafından protokol kapsamında verilen Taahhütname’de; İlgili taşınmazların 3621 sayılı Kıyı Kanunu ile bu Kanun’un uygulama yönetmeliklerine uygun olarak hazırlanacak avan projesine uygun olarak kullanılacağı, mevcut aykırılıkların projeye uygun hale getirileceği taahhüt edilmiştir.
Samsun Büyükşehir Belediyesinin 2023 yılı iş ve işlemlerin incelenmesi neticesinde aşağıdaki tabloda detayları yer alan taşınmazlara anılan mevzuat hükümlerine ve kıyı kenar protokolüne uygun olmadığı görülmüştür.
Tablo 9: Kıyı Kenar Protokolüne Uygun Olmayan Taşınmazlar

Kamu idaresi cevabında; konuyla alakalı yürütülen bazı projelerin bulunduğu ve Kıyı Protokolü’ne kapsamında olan belediye taşınmazlarının, bu proje kapsamında 3621 sayılı Kıyı Kanunu ve Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uygun hale getirileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak ilgili taşınmazlara ilişkin mevzuata aykırılıkların giderilerek 3621 sayılı Kıyı Kanunu başta olmak üzere mevzuat hükümlerine uyulması gerekmektedir.