BULGU: Kompanzasyon Sisteminin Etkin Olarak Çalışmaması Sebebiyle Reaktif Enerji Bedeli Ödenmesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
Elektrik dağıtım ünitelerinde kullanılan kompanzasyon sisteminin etkin olarak çalışmaması nedeniyle elektrik faturalarında reaktif enerji bedeli ödendiği, bu nedenle İdare bütçesinde yer alan ödeneklerin verimli kullanılmadığı görülmüştür.
02.01.2014 tarih ve 28870 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Dağıtım Yönetmeliği’nin “Kompanzasyon sistemleri” başlıklı 18’inci maddesinde, dağıtım şirketi ve kullanıcının, mevzuat hükümleri uyarınca tesislerinde uygun kompanzasyon tesislerini kurmakla yükümlü olduğu ifade edilmiştir.
31.12.2015 tarih ve 4. Mükerrer 29579 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar’ın “Reaktif enerji tarifesi uygulanmasının kapsamı” başlıklı 13’üncü maddesinde; “kurulu gücü 50 kVA’nın altında olan müşteriler, çektikleri aktif enerji miktarının yüzde otuz üçünü aşan şekilde endüktif reaktif enerji tüketmeleri veya aktif enerji miktarının yüzde yirmisini aşan şekilde kapasitif reaktif enerji vermeleri halinde; kurulu gücü 50 kVA ve üstünde olanlar ise, çektikleri aktif enerji miktarının yüzde yirmisini aşan şekilde endüktif reaktif enerji tüketmeleri veya aktif enerji miktarının yüzde on beşini aşan şekilde sisteme kapasitif reaktif enerji vermeleri halinde reaktif enerji tüketim bedeli ödemekle yükümlü” olduğu hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla tüketicilerin önce sistemden çektikleri (endüktif reaktif enerji) ve daha sonra sisteme verdikleri (kapasitif reaktif enerji) reaktif enerjiye ilişkin olarak belirlenen sınırların aşılması halinde reaktif enerji bedeli uygulanmaktadır.
Yapılan incelemede, İdarenin, hizmet birimleri, asfalt plenti ve tesisler gibi yerlerde kurulmuş olan kompanzasyon sistemlerinin etkin olarak çalıştırılamaması nedeniyle 2021 yılı içerisinde elektrik faturalarında toplam 75.920,40 TL reaktif enerji bedeli ödendiği tespit edilmiştir.
Her ne kadar İdare, Kastamonu ilinin coğrafi şartları ve meteorolojik olaylar nedeniyle sık sık elektrik arızaları meydana geldiğini ve kompanzasyon sistemlerinin hasar gördüğünü, imkânlar dahilinde arızaların takip edildiğini, ayrıca her sene en yüksek reaktif güç bedeli tahakkuk eden faturadaki reaktif enerji bedelinin İdarenin hesaplarına iadesinin sağlandığını, bu işlemle ilgili olarak 2021 yılı faturalarına yansıyan en yüksek reaktif enerji bedeli olan 10.618,57 TL’nın Ocak 2022 itibarıyla iadesinin gerçekleştiğini belirtmekte ise de, kompanzasyon sistemi kurulmaması veya kurulu olan kompanzasyon sistemlerinin bakımının düzenli yapılmaması nedeniyle reaktif enerji bedeli ödenmesi Elektrik Piyasası Dağıtım Yönetmeliği’ne aykırılık teşkil etmekte ve kamu kaynaklarının verimsiz kullanılmasına sebebiyet vermektedir.
| ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, İl Özel İdaresi’nin elektrik dağıtım ünitelerinde kullanılan kompanzasyon sisteminin etkin çalışmaması nedeniyle toplam 75.920,40 TL reaktif enerji bedeli ödenmiştir. Elektrik Piyasası Dağıtım Yönetmeliği’ne göre, dağıtım şirketleri ve kullanıcılar uygun kompanzasyon tesisleri kurmakla yükümlüdür. İdare, sık sık meydana gelen elektrik arızaları nedeniyle sistemlerin hasar gördüğünü belirtse de, kompanzasyon sistemlerinin kurulumu ve bakımının düzenli yapılmaması, kamu kaynaklarının verimsiz kullanılmasına yol açmaktadır. |