|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Fırat Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projelerini Destekleme Yönergesi’nde yer alan kongre ve sempozyum düzenleme projeleri, bilimsel araştırma projesi niteliği taşımadığı halde mali destek almıştır. Yönerge’nin ilgili maddesinde, bu tür projelerin bilimsel içerikli ve hakem değerlendirmesi ile belirlenen sunumlar içermesi gerektiği belirtilmektedir. Ancak, Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik, bilimsel araştırma projelerinin bilime ve ülkenin kalkınmasına katkı sağlamasını beklemektedir.
Yapılan incelemelerde, 2024 yılında düzenlenen “Uluslararası Kadın Çalışmaları Konferansı” ve “İslam ve Medeniyet 4. Uluslararası Sempozyum Ahlak” etkinliklerinin yalnızca kongre ve sempozyum düzenleme faaliyetlerinden ibaret olduğu tespit edilmiştir. Kamu İdaresi’nin verdiği yanıtta, bu etkinliklerin bilim dünyasına katkıları değerlendirilmiş olsa da, söz konusu projelerin bilimsel araştırma projesi niteliği taşımadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, Yönerge’de yer alan kongre ve sempozyum düzenleme projelerinin bilimsel araştırma projesi olarak değerlendirilmesi mümkün görünmemektedir. |
BULGU: Kongre ve Sempozyum Projelerinin Bilimsel Araştırma Projesi Niteliği Taşımaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Fırat Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projelerini Destekleme Yönergesi’nde proje türleri arasında kongre ve sempozyum düzenleme projesinin de bulunduğu ve 2024 yılında düzenlenen iki kongre için bilimsel araştırma projesi niteliği taşımadığı halde mali destek verildiği tespit edilmiştir.
Anılan Yönerge’nin “Proje Türleri” başlıklı 11’inci maddesinde kongre, sempozyum düzenleme projesinin; Fırat Üniversitesi ev sahipliğinde veya ortaklığında düzenlenecek ulusal veya uluslararası bilimsel içerikli, bilim ve danışma kurulu gibi organları olan, sözlü veya poster sunumlarının hakem değerlendirmesiyle belirlendiği ve bildiri kitabının basıldığı (veya elektronik ortamda yayınlandığı) kongre/sempozyumlara yönelik destek projeleri olduğu belirtilmiştir.
Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik’in 3’üncü maddesinde bilimsel araştırma projesi; tamamlandığında sonuçları ile alanında bilime katkı yapması, ülkenin teknolojik, ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasına katkı sağlaması beklenen bilimsel içerikli, yükseköğretim kurumu içi ve/veya dışı, ulusal ve/veya uluslararası kurum ya da kuruluşların katılımlarıyla da yapılabilecek projeler ile bilim insanı yetiştirme ve araştırma altyapısı kurma ve geliştirme projeleri, şeklinde tanımlanmıştır.
Yönetmelik’in “Bilimsel araştırma projelerinin seçiminde dikkate alınacak ilkeler” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasında; bilimsel araştırma projelerinin yükseköğretim kurumunun uzman elemanı bulunan her dal ile ilgili, ulusal bilim ve teknoloji politikalarına, ülkenin kalkınma planı hedeflerine, Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu kararlarına veya yükseköğretim kurumu yönetim kurulunun belirlediği bilim politikalarına uygun konulara öncelik verilerek değerlendirilip seçileceği düzenlemesi bulunmaktadır.
Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümleri uyarınca, bir projenin bilimsel araştırma projesi olarak değerlendirilebilmesi için projenin bilime, ülkenin teknolojik, ekonomik, sosyal, sanatsal, kültürel gelişimine ve kalkınmasına katkı sağlaması gerekmektedir. Yönerge’de proje türleri arasında yer verilen kongre, sempozyum düzenleme projesini, Yönetmelik’te tanımlanmış olan bilimsel araştırma projesi kapsamında değerlendirmek mümkün görünmemektedir. Zira bilimsel araştırma projesi, proje teklifi aşamasından sonuç raporu ve bilimsel yayın üretme aşamasına kadar bir bütün olarak düşünülmelidir. Bilimsel araştırma projesinden beklenen çıktılar ve yapılan araştırma ve inceleme faaliyetleri, raporlar ile desteklenerek proje sonuçlandırılmaktadır. Ancak sempozyum ve kongre düzenleme faaliyetlerinin bilimsel araştırma projeleri süreçlerine tabi olmadan gerçekleştirilmesi ve sonuçlandırılması bilimsel araştırma projesi tanımı ile uyuşmamaktadır.
2024 yılı içerisinde yürütülen “Uluslararası Kadın Çalışmaları Konferansı” ile “İslam ve Medeniyet 4. Uluslararası Sempozyum Ahlak” konulu bilimsel etkinlikler, bilimsel araştırma projesi kapsamında desteklenmiştir. Söz konusu bilimsel etkinliklerin proje teklifi ve projenin gerçekleşmesi amacıyla yapılan harcamaları incelendiğinde etkinliklerin sadece konferans ve sempozyum faaliyeti düzenlemekten ibaret olduğu görülmüştür.
Kamu İdaresi tarafından verilen cevapta, bilimsel kongre ve sempozyum toplantılarının faydaları ve bilim dünyasına olan katkıları üzerine bir değerlendirme yapılmış ise de bulguda belirtilen husus, Fırat Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projelerini Destekleme Yönergesi’nde proje türleri arasında bilimsel araştırma projesi niteliği taşımayan “kongre ve sempozyum düzenleme” projesinin bulunması ve 2024 yılında iki kongre için bilimsel araştırma projesi niteliği taşımadığı halde mali destek verilmesidir.
Sonuç olarak Yönerge’de bilimsel araştırma projesi olarak yer verilen kongre, sempozyum düzenleme projesinin, bilimsel araştırma projesi niteliğine uygun olmadığı değerlendirilmiştir.